Referendum w sprawie odwołania Rady Miejskiej

Strona 8 z 8

Iiii 20-09-15 0:19

Ten biust może być powodem erekcji padłego jeża!!!

Inseminator 20-09-15 12:25

Autor 19-09-2015 23:19:44 Ten biust może być powodem erekcji padłego jeża!!!
Inseminator co to spłodził w krótkich gaciach na składaku z czasów komuny jeździ i ludziom na podwórka zaglada i SZNUPIE swoim zwyczajem -Jabłko nie spadło daleko od JABŁO.... -tradycje rodzinne ,byle jak byle co byle taniocha . No i wpychać swój perekaty nochal w nie swoje sprawy no i ARGUMENTY !!! nie każdy trzyma SMSy jakiegoś starego zboczucha i się nimi CHWALI a iii nie kazda potrafi ,,rączki" wystawiać do łapania PROWOKUJAC podpitego faceta a potem robi z tego DOWÓD -chyba SWOJEJ PROFESJI I ZAMIŁOWAC .Pamietajmy ,,jak SUKA nie da to PIES nie weżmie" No i ten KOLORATKOWY co TO TO zapychał -CEL uswieca SRODKI a SWEDZIEC tez musiało mocno ,a ze CHETNYCH na to BARACHŁO nie było to się WIELEBNY załapał .

MPGK i ANTYKI na KOŁACH 27-09-15 12:34

Dlaczego STARE ANTYKI woza nasze dzieci -to chodzi o AUTOKARY .W czasie kiedy inny przwoźnik woził NASZE DZIECI kiepska grzmiała i kipiała żeby OGRANICZYC WIEK AUTOKARÓW -dlaczego TERAZ ZŁOMSTWO wozi nasze DZIECI . Popatrzcie na INNE GMINY -tu dzieci wozi ARIVA czy VEOLIA a nawet PKS -NOWE ZADBANE autokary a nie podmalowane pędzlem ZŁOMSTWO -co trasa to REMONT .Popatrzcie na KIEROWCÓW co woza DZIECI w okolicznych GMINACH -KULTURALNI ludzie ,porządnie ubrani w BIAŁE KOSZULE a nie BABORÓW gdzie emeryt zawałowiec ,,dorabia" drzewiac na postoju ,gdzie człowiek który przed kilkoma tygodniami zrobił ,,PRAWKO" i strasznie nieudolnie jeździ ,czy człowiek adaptowany ze ŚMIECIARKI -wozi NASZE DZIECI ??? DZLACZEGI się na to ZGADZAMY ???? Czy skowyt Kiepskiej jest WYKŁADNIKIEM WOLI MIESZKAŃCÓW GMINY ?? a DODATKOWO ,,SZKOŁA" zawiera niejasne UMOWY z MPGK na REMONTY i niejasne KOSZTY związane z REMONTAMI I UTRZYMANIEM ZŁOMSTWA -.czy to nie jest OCZYWISTA NIEGOSPODARNOŚC ?? Czy to nie jest DZIAŁANIE NA SZKODE GMINY ??? Czas aby PROKURATOR siue ZAINTERESOWAŁ tematem !!! Czy RADA GMINY zainteresuje tym PROBLEMEM odpowiednie SŁÓZBY ??czy kolejny raz SKOWYT Kiepskiej i radni PRZYDUPASY zatuszują sprawę ???

Jełopki 27-09-15 14:55

Jełopku pacankowaty ...., a , nie chce mi się tłumaczyć, komuś, kto z takim trudem "zdobył" "wykształcenie"

ZUK i ANTYKI na KOŁACH a w ni 27-09-15 15:09

Dlaczego STARE ANTYKI woza nasze dzieci -to chodzi o AUTOKARY .W czasie kiedy inny przwoźnik woził NASZE DZIECI kiepska grzmiała i kipiała żeby OGRANICZYC WIEK AUTOKARÓW -dlaczego TERAZ ZŁOMSTWO wozi nasze DZIECI . Popatrzcie na INNE GMINY -tu dzieci wozi ARIVA czy VEOLIA a nawet PKS -NOWE ZADBANE autokary a nie podmalowane pędzlem ZŁOMSTWO -co trasa to REMONT .Popatrzcie na KIEROWCÓW co woza DZIECI w okolicznych GMINACH -KULTURALNI ludzie ,porządnie ubrani w BIAŁE KOSZULE a nie BABORÓW gdzie emeryt zawałowiec ,,dorabia" drzewiac na postoju ,gdzie człowiek który przed kilkoma tygodniami zrobił ,,PRAWKO" i strasznie nieudolnie jeździ ,czy człowiek adaptowany ze ŚMIECIARKI -wozi NASZE DZIECI ??? DZLACZEGI się na to ZGADZAMY ???? Czy skowyt Kiepskiej jest WYKŁADNIKIEM WOLI MIESZKAŃCÓW GMINY ?? a DODATKOWO ,,SZKOŁA" zawiera niejasne UMOWY z MPGK na REMONTY i niejasne KOSZTY związane z REMONTAMI I UTRZYMANIEM ZŁOMSTWA -.czy to nie jest OCZYWISTA NIEGOSPODARNOŚC ?? Czy to nie jest DZIAŁANIE NA SZKODE GMINY ??? Czas aby PROKURATOR siue ZAINTERESOWAŁ tematem !!! Czy RADA GMINY zainteresuje tym PROBLEMEM odpowiednie SŁÓZBY ??czy kolejny raz SKOWYT Kiepskiej i radni PRZYDUPASY zatuszują sprawę ???

Gotowa na wszystko 08-01-16 23:23

Każdy tytuł odcinka pochodził od musicalu lub muzyki napisanej przez Stephena Sondheima. Spis treści [ukryj] 1 Tabela 2 Spis odcinków 2.1 Seria 1 2.2 Seria 2 2.3 Seria 3 2.4 Seria 4 2.5 Seria 5 2.6 Seria 6 2.7 Seria 7 2.8 Seria 8 3 Odcinki specjalne 4 Linki zewnętrzne 5 Uwagi Tabela[edytuj | edytuj kod] Seria Liczba odcinków Premiera amerykańska i kanadyjska Stany ZjednoczoneKanada Emisja w Polsce Polska Wydanie DVD Polska Średnia oglądalność odcinka w milionach Stany ZjednoczoneKanada Emitowane w Polsacie Emitowane w FoxLife Emitowane na platformie cyfrowej "n" 1 23 03.10.2004 – 22.05.2005 01.09.2005 – 26.01.2006 18.09.2006 24,13 [a] 2 24 25.09.2005 – 21.05.2006 02.03.2006 – 13.07.2006 18.09.2007 22,98 3 23 24.09.2006 – 21.05.2007 23.09.2007 – 09.12.2007 04.12.2007 19,30 4 17 30.09.2007 – 18.05.2008 14.02.2008 – 10.04.2008 17.03.2009 17,82 5 24 28.09.2008 – 17.05.2009 12.02.2009 – 16.07.2009 19.02.2010 15,04 6 23 27.09.2009 – 16.05.2010 14.02.2010 – 02.07.2010 11.02.2011 12,81 7 23 26.09.2010 – 15.05.2011 28.11.2010 – 05.06.2011 09.03.2012 10,62 8 23 25.09.2011 – 13.05.2012 06.11.2011 – 20.05.2012 08.03.2013 8,75 Spis odcinków[edytuj | edytuj kod] Seria 1[edytuj | edytuj kod] # Tytuł Reżyseria Scenariusz Premiera Premiera w Polsce 1 Pilot Charles McDougall Marc Cherry 3 października 2004 8 września 2005 Na przedmieściach Fairview, na Wisteria Lane, życie mieszkańców uległo wstrząsowi. Mary Alice Young, jedna z sąsiadek, popełniła samobójstwo. Na pogrzebie, zostały przedstawione jej przyjaciółki: przedsiębiorcza i cwana Lynette Scavo, egoistyczna i piękna Gabrielle Solis, perfekcyjna domatorka Bree Van De Kamp i ciapowata, lecz urocza Susan Mayer. Wszystkie wiodły w miarę udane życie, starając się przy tym ukryć swoje sekrety przed innymi. Susan i rozwiązła oraz jędzowata Edie Britt walczyły o uwagę nowego mieszkańca, a także hydraulika, Mike'a Delfino. Dzieci Lynette spowodowały zamieszanie w basenie Youngów, stawiając ją w niezręcznym położeniu. Gabrielle miała romans z nastoletnim ogrodnikiem, ponieważ jej mąż Carlos zaniedbywał ją i traktował jak przedmiot. Rex − mąż Bree − zasłabł w restauracji od alergicznej reakcji na cebulę, krótko potem jak oświadczył jej, że chce rozwodu. Susan przez przypadek spaliła dom Edie, po tym jak chciała się przekonać, czy Mike jest z nią. On, w tym czasie, szukał czegoś dla kogoś, mając pistolet za pazuchą. Podczas porządkowania rzeczy Mary Alice, jej sąsiadki odkryły tajemniczy list z szantażem, zostawiając je zamyślone nad tym co Mary Alice mogła zrobić. 2 Ah, But Underneath Larry Shaw Marc Cherry 10 października 2004 8 września 2005 Sąsiadki zdecydowały się powiedzieć Paulowi − wdowcu po Mary Alice − o tajemniczym liście, podczas gdy on w nocy wykopał spod basenu skrzynkę z zabawkami. Carlos niemalże nakrył Gabrielle i ogrodnika w trakcie ich kąpieli w domu a John, zakochał się w żonie swego pracodawcy. Bree zasugerowała Rexowi by zaangażowali się w terapię małżeńską. Martha Huber pomogła zebrać Edie jej nienadpalone rzeczy i odkryła pewien dowód, związany z Susan − jej szklany kubek. Edie i Susan zmagały się o uwagę Mike'a, przez co ta druga zaprosiła pierwszą na kolację u hydraulika, lecz to pies Mike'a miał zapłacić za to cenę. Sfrustrowana niesubordynacją dzieci, Lynette zastosowała nową technikę wychowawczą, na której sama się sparzyła. Rex obwiniał Bree za ich małżeńskie problemy na ich pierwszej sesji u doktora Goldfine'a. Paul wyrzucił skrzynię do jeziora, lecz ona wypłynęła na powierzchnię. 3 Pretty Little Picture Arlene Sanford Oliver Goldstick 17 października 2004 15 września 2005 Wskutek przynagleń Susan, panie zdecydowały się urządzić kolację na cześć Mary Alice. Mała dziewczynka przyłapała Gabrielle na całowaniu się z Johnem i szantażowała gospodynię by kupowała jej prezenty. Tom − mąż Lynette − zgodził się zaopiekować dziećmi, gdy ona będzie na przyjęciu. Zach − syn Paula i Mary Alice − znalazł rewolwer, z którego jego matka się zastrzeliła. Usłyszał też, że skrzynia została złowiona przez policję i w środku były szczątki człowieka. Goldfine zasugerował Van De Kamp'om osobne sesje, ale Bree była temu niechętna. Susan zadzwoniła do Karla − byłego męża − by porozmawiali o swoich problemach, ale zaowocowało to zamknięciem się Susan na dworze bez ubrania. Rex powiedział sąsiadom o terapii na przyjęciu. W rewanżu, Bree upokorzyła męża przed wszystkimi, przez co ten się wyprowadził od niej. Susan powiedziała Karlowi, że otrząsnęła się z tego co jej zrobił. W zamian otrzymała przeprosiny od Brandi − kochanki Karla − za to, że nieświadomie rozbiła ich małżeństwo. Bree spenetrowała archiwum w biurze doktora Goldfine by dowiedzieć się co powiedział Rex. W zamian odnalazła nagranie Mary Alice. Paul wystawił swój dom na sprzedaż. 4 Who's That Woman? Jeff Melman Marc Cherry & Tom Spezialy 24 października 2004 22 września 2005 Lynette zaprzeczyła jakoby jej bliźniaki − Preston i Porter − miały ADHD, ale w zmian zaproponowała by ich rozdzielono do innych klas. Gospodynie odsłuchały kasety Mary Alice i dowiedziały się, że "Angela" było jej prawdziwym imieniem. Edie próbowała poderwać Mike'a, myjąc w bardzo erotyczny sposób swój samochód. Susan wygrała tę potyczkę oddając mu jego pocztę i godząc się na wyjście do kina. Martha Huber użyła szklanej miarki Susan by ją szantażować, powodując kompromisy w jej związku z Mikiem. Susan odzyskała kubek z pomocą Julie. Carlos zaczął podejrzewać Gabrielle o zdradę, ale udał się po odpowiedź do niewłaściwego człowieka. Bree zmagała się z Andrew − synem jej i Rexa − po tym jak jego ojciec wyprowadził się. Paul, po tym jak sąsiadki powiedziały mu o liściku, wynajął prywatnego detektywa − pana Shaw − by wytropił nadawcę. 5 Come In, Stranger Arlene Sanford Alexandra Cunningham 31 października 2004 29 września 2005 Włamanie na Wisteria Lane zaalarmowało wszystkich mieszkańców Wisteria Lane. Susan została poproszona na randkę, na którą się udała, po tym jak Mike odprawił ją chłodno. Do Gabrielle przyjechała jej teściowa − Juanita "Mama" Solis, by na polecenie Carlosa, obserwowała swoją synową i pomogła mu znaleźć dowody na zdradę. Mike, o czym mieszkańcy nie wiedzieli, był tym który włamał się do domu i zostawił on na miejscu śrubokręt. Tom i Lynette zdecydowali się posłać bliźniaki do Barcliff Academy, prywatnej szkoły. Lynette zmęczyła Prestona i Portera tak by byli wyczerpani podczas obserwacji. Rex zabrał dzieci na weekend a Bree wykorzystała ten czas by zbliżyć się do Zacha. Zaprosiła go na kolację, podczas której dowiedziała się, że on może być powodem śmierci Mary Alice. 6 Running To Stand Still Fred Gerber Tracey Stern 7 listopada 2004 6 października 2005 Gospodynie dyskutowały nad nagłym zniknięciem Zacha, który trafił przez Paula do zakładu rehabilitacji dla nieletnich. Carlos, z pomocą swej matki, był zdesperowany by odkryć z kim jego żona romansuje. Lynette wdała się w zażartą dyskusję z inną matką w Barcliff Academy − Maisy Gibbons − na temat zrobienia politycznie poprawnego przedstawienia o Czerwonym Kapturku. Gabrielle obawiała się, że John stracił nią zainteresowanie, gdy widziała go z córką Bree i Rexa − Danielle. Susan zaangażowała się w śledztwo dotyczące rodziny Young. Dr Goldfine zasugerował by Van De Kampowie zatrudnili "seksualną surogatkę" co oburzyło Bree. Gabrielle wykorzystała problem Juanity z uzależnieniem od pokera i spędziła więcej czasu z Johnem. Lynette wzięła kilka pastylek jej dzieci na ADHD by pomóc sobie z przygotowaniem kostiumów na przedstawienie. Julie − córka Susan i Karla − pomogła matce i włamała się do celi Zacha, gdzie chłopak wspomniał imię "Dana". 7 Anything You Can Do Larry Shaw John Pardee & Joey Murphy 21 listopada 2004 13 października 2005 Susan powiedziała przyjaciółkom o imieniu "Dana". Juanita przez przypadek odkryła, że Gabrielle spotyka się z Johnem i była zdeterminowana by nakryć ich razem. Paul zaczął podejrzewać Edie o wysłanie listu z szantażem do jego zmarłej żony. Lynette uzależniła się od leków swoich dzieci. Rex zdradził Bree, że już złożył dokumenty rozwodowe i chciał przeciągnąć dzieci na swoją stronę poprzez podarunki. Mike miał niespodziewanego gościa w swoim domu o imieniu Kendra, przez co musiał odwołać swoją randkę z Susan. Kendra została wysłana przez swojego ojca, który wynajął Mike'a by odnalazł jego córkę i jej siostrę, o czym Susan nie wiedziała. Gabrielle zaoferowała Danielle miejsce w nowojorskiej szkole modelek byle tylko trzymać ją z dala od Johna. Będąc pod wpływem medykamentów, Lynette sabotowała awans Toma w firmie, gdzie pracował. Pijany Andrew potrącił Juanitę samochodem od ojca, chwilę po tym jak ona zrobiła zdjęcie synowej z Johnem w łóżku. 8 Guilty Fred Gerber Kevin Murphy 28 listopada 2004 20 października 2005 Bree odkryła, że pijacki wybryk jej syna doprowadził Juanitę do śpiączki. Wraz z mężem postanowiła zatuszować to przestępstwo pozbywając się auta. Była jednak szoku, gdy Andrew nie okazywał skruchy za to co zrobił. John powiedział Gabrielle, że wyznał księdzu wiadomość o romansie. Susan zdecydowała się odszukać prawdziwe przyczyny przeprowadzenia się Mike'a na Wisteria Lane. Obserwowała jego dom, gdy go nie było i odkryła rewolwer oraz kilka bloczków zwiniętej gotówki. Później utknęła między poziomami domu, gdy skoczyła na spróchniałą podłogę w łazience. Mike znalazł ją, ale wiedział, że nie może mu zaufać i dlatego z nią zerwał. Lynette osiągnęła punkt krytyczny w związku ze swym uzależnieniem od medykamentów i wyznała wszystko Susan oraz Bree. Po konfrontacji z Edie, Shaw dowiedział się, że to Marta Huber była szantażystką Mary Alice. Mike i Susan pogodzili się i po raz pierwszy poszli do łóżka. Paul, w tym samym czasie, odwiedził Marthę by się z nią zmierzyć. Gdy powiedziała, że nie żałuje tego co zrobiła, zabił ją. 9 Suspicious Minds Larry Shaw Jenna Bans 12 grudnia 2004 27 października 2005 Gabrielle, aby uspokoić sumienie, postanowiła zorganizować pokaz mody. Dochód z imprezy został przeznaczony dla pielęgniarek szpitala, w którym przebywała "Mama" Solis. Podczas wybierania sukienek, mieszkanki przedmieścia rozmawiały na temat niespodziewanego zniknięcia Marthy, podczas gdy Paul pochował ją w lesie. Lynette użyła swych biznesowych zdolności, by odbić innej bogatej damie porządną nianię. Bree i Rex zastanawiali się jak ukarać swego socjopatycznego syna, po tym jak Bree znalazła marihuanę w jego rzeczach a sam Andrew nadal nie żałował poturbowania Juanity. Susan dowiedziała się co łączy Gabrielle i Johna. Przyszła do niej z tą informacją i zmusiła Latynoskę do wyznania prawdy. Helen − matka Johna − także dowiedziała się o romansie syna z mężatką, ale pomyliła Gabrielle z Susan. Paul dowiedział się, że Zach uciekł z placówki leczniczej. Chłopak ukrył się w pokoju Julie, której powiedział, że "Dan" była prawdopodobnie jego siostrą i on ją zabił. Susan została upokorzona na pokazie mody, co zmusiło Gabrielle do wyznania Helen swej winy. Carlos został aresztowany przez policję, twierdząc, że to jego partner biznesowy wmanewrował go w nieczyste interesy. 10 Come back to me Fred Gerber Patty Lin 19 grudnia 2004 3 listopada 2005 Maisy Gibbons miała sekret. Trudniła się podmiejską prostytuują. Jednym z jej klientów był Rex. Bree odkryła to, gdy widziała podpis Maisy na dokumentach ze szpitala po ataku serca męża. Gabrielle wpadła w kłopoty finansowe po tym jak Carlos został aresztowany za niewolniczą pracę Laotańczyków. Edie zaczęła być podejrzliwa o miejsce pobytu Marthy Huber. Lynette poczłęa być zazdrosna, że jej nowa niania − Claire − może się zbytnio zbliżyć z jej dziećmi. Dlatego zaczęła ją nagrywać. Susan i Mike odkryli, że Julie zaopiekowała się Zachem, po tym jak krążył po domu. Samochód Gabrielle został zarekwirowany przez policję. Obawiając się zajęcia innych przedmiotów, poukrywała je w garażu Bree za jej zgodą, tylko na czas wizytacji policji. Julie czuła się zdradzona przez matkę, po tym jak Susan kazała Mike'owi odesłać Zacha do jego ojca. 11 Move On John David Coles David Schulner 9 stycznia 2005 10 listopada 2005 Edie zorganizowała całe przedmieście do poszukiwań Marthy. Złowroga siostra zagubionej − Felicia Tilman − przyjechała do Wisteria Lane by przeprowadzić śledztwo dotyczące zniknięcia znienawidzonej krewnej. Bree, będącą w separacji z mężem, poprosiła lokalnego farmaceutę − George'a − by udał się z nią na randkę, co wzbudziło zazdrość Rexa. Mike obawiał się, że Susan może nadal kochać Karla ,ale ona obaliła jego teorie na urodzinach Julie. Paul, z obawy przed odkryciem jego sekretu przez policję, podrzucił biżuterię Marthy do garażu Mike'a. Tom widział Claire jak przemieszczała się zupełnie naga po mieszkaniu, co go pobudziło i uprawiał seks z Lynette. Gdy ta odkryła ten fakt, zwolniła nianię. Gabrielle, głodna pieniędzy, zdecydowała się powrócić do modelingu. 12 Every Day A Little Death David Grossman Chris Black 16 stycznia 2005 17 listopada 2005 Mieszkańcy Wisteria Lane wreszcie odkryli zwłoki Marthy Huber. Susan dowiedziała się, że zmarła prowadziła dziennik, w którym zapisywała najpikantniejsze tajemnice sąsiadów. Dlatego też sama przyznała się Edie do spalenia jej domu. Bree i George udali się na strzelnicę i kiedy ten próbował pocałować Bree, odstrzelił sobie środkowy palec lewej nogi. Lynette zapisała się na lekcje jogi, ale miała problem z umieszczeniem jej dzieci w przedszkolu. Carlos, został wypuszczony za poręczeniem paszportu, ku niezadowoleniu Gabrielle ponieważ miał areszt domowy i nie mógł pracować. Prawdziwy powód wprowadzenia się Mike'a został wyjawiony na spotkaniu z ojcem Kendry − Noah − który płacił hydraulikowi za odnalezienie zaginionej od ponad 10 lat córki − Deirdre. 13 Your Fault Arlene Sanford Kevin Etten 23 stycznia 2005 24 listopada 2005 Do rodziny Scavo przyjechał ojciec Toma − Rodney. Podczas wizyty, dowiedziała się, że zdradza żonę i Tom o tym wiedział. Susan nie spodobał się rozwijający się romans między Julie a Zachem. Zdecydowała się być przyzwoitką córki na szkolnej potańcówce. Paul upewnił się, że Susan nie wie zbyt wiele o ich rodzinnej tajemnicy. Powiedział też Zachowi, że nikogo nie zabił a "Dana" żyje. Zach wymusił na ojcu by się nie wyprowadzali, jeśli ma milczeć. Bree zignorowała starania Rexa by rozwiązać ich problem, gdy adwokaci dzielili ich majątek, ponieważ chciała rewanżu za jego zdradę. Gabrielle odwiedzili rodzice Johna i zmusili ją do nakłonienia już 18−letniego Johna do powrotu na college. Odrzuciła też oświadczyny chłopaka, twierdząc, że nadal kocha Carlosa. 14 Love Is In The Air Jeff Melman Tom Spezialy 13 lutego 2005 1 grudnia 2005 Susan wyczekiwała walentynek z Mikiem. Mężczyzna został jednak postrzelony po tym jak włamał się do jednego z domów, szukając odpowiedzi w sprawie Deirdre. Bree pogodziła się z Rexem i uznała, że jest gotowa do pracy nad polepszeniem jej małżeństwa. Była jednak w szoku, gdy ten odkrył przed nią swój seksualny fetysz. Karen McCluskey − sąsiadka Lynette, twierdziła, że bliźniaki Scavo ją okradły. Gabrielle poszukiwała pracy, najpierw w sklepie z materacami a następnie, w drogerii. Zwolniła też swoją pokojówkę − Yao Lin, która odegrała się na byłej pracodawczyni. Felicia natrafiła na trop przeszłości rodziny Young, gdy rozpoznała Mary Alice na zdjęciu jako pielęgniarkę z Utah o imieniu Angela. Lynette pokazała Susan biżuterię Marthy Huber jaką jej chłopcy znaleźli w garażu Mike'a, przez co ta pomyślała, że on mógł zabić Marthę. 15 Impossible Larry Shaw Marc Cherry & Tom Spezialy 20 lutego 2005 8 grudnia 2005 Policja aresztowała Mike'a za zamordowanie Marthy Huber. Susan zapewniła mu alibi, wyjawiając, że była z nim w noc morderstwa. Zerwała z nim po tym jak odkryła jego kryminalną przeszłość na komisariacie policji. Współlokator Johna − Justin − zaszantażował Gabrielle by się nim przespała i został jej nowym ogrodnikiem. Tom otrzymał awans na wiceprezesa swej firmy, ale Lynette zniechęciła małżonkę jego szefa do tego pomysłu, obawiając się, że ominie go dorastanie jego dzieci. Bree odkryła opakowanie prezerwatywy w praniu i plany Danielle by stracić dziewictwo z Johnem. Odwiedziła chłopaka i namówiła go do zerwania z jej córką. Zach wydał przyjęcie przy basenie dla okolicznych nastolatków, ale Julie dostrzegła, że chłopak ma sadystyczną mentalność i zerwała z nim. Susan widziała jak Justin i Andrew całują się w basenie, przez co Andrew twierdził, że nie jest gejem. 16 The Ladies Who Lunch Arlene Sanford Alexandra Cunningham 27 marca 2005 15 grudnia 2005 Maisy Gibbons została aresztowana za swój nielegalny interes. Bree usiłowała ją przekupić by wymazała imię Rexa ze swojego notesu, zanim zostanie on opublikowany. Solisowie stanęli wobec problemu braku bieżącej wody, gdy nie było ich stać na naprawę domowej kanalizacji. Lynette starała się bronić bliźniaki przed posądzaniem ich o rozpoczęcie epidemii wszy w Barcliff Academy. Dowiedziała się, że pacjentem zero był inny uczeń i wymusiła na jego matce by zaprzestała rozpowiadania plotek. Susan była nadal smutna po zerwaniu z Mikiem i zbliżyła się towarzysko do Edie. Ta zasugerowała jej by włamały się do domu Young by poszukać dowodów na jego zaangażowanie w śmierć Marthy. Susan widziała kasetę z napisem "Angela" i jej fragment z twarzą Mary Alice, zanim Paul wrócił do domu. 17 There Won't Be Trumpets Jeff Melman John Pardee & Joey Murphy 3 kwietnia 2005 22 grudnia 2005 Mama Solis obudziła się z 5-miesięcznej śpiączki, ale zmarła po upadku ze schodów. Tuż przed tym jak zdołała wyznać pielęgniarce z włączonymi słuchawkami od muzyki, że jej synowa ma romans. Mieszkańcy uliczki udali się na jej pogrzeb, gdzie Carlos i Gabrielle pokłócili się o zakup krypty do Juanity. Gabrielle później odkryła, że szpital czuł się winny śmierci. Dlatego zaproponował jej ugodę na siedmiocyfrową kwotę, którą przyjęła. Lynette zaprzyjaźniła się z głuchoniemą matką − Alisą (Marlee Matlin) − której córka uczęszczała do tej samej klasy co bliźniaki Scavo. Wpadła jednak w szał, gdy mąż Alisy wykorzystywał przypadłość żony do obrażania jej za jej plecami. Po serii wybryków Andrew, Bree i Rex umieścili go w Obozie Hennessy, miejscu resocjalizacji młodzieży. Susan odkryła, że nowy konstruktor domu Edie jest nią zainteresowany, ale Edie zabroniła mu się z nią spotykać. Mike chciał wyjaśnić Susan swoją przeszłość w formie listu, ale ona wahała się go przeczytać. Ostatecznie, oddała nieotwarty list nadawcy. 18 Children Will Listen Larry Shaw Kevin Murphy 10 kwietnia 2005 29 grudnia 2005 Ekscentryczna matka Susan − Sophie Bremmer − złożyła wizytę swej córce po tym jak sama zerwała ze swoim chłopakiem − Mortym. Policja przepytywała Paula, w w sprawie skrzyni ze szczątkami kobiety. Ten okłamał policję a Zach potwierdził słowa ojca. Carlos odkrył istnienie ugody szpitalnej. Zmusił fizycznie swoją żonę by podpisała umowę post-małżeńską jako zabezpieczenie, gdy on pójdzie do więzienia. W rezultacie tego, Gabrielle przespała się z Johnem. Przyjaźń Bree i Lynette została poddana próbie, gdy Bree dała klapsy Porterowi podczas opieki nad jej dziećmi. Rex i Bree odwiedzili syna w Obozie Hennessy, gdzie wyjawił im, że może być homoseksualistą. Felicia opowiedziała Zachowi szczegóły jego przeszłosći, przez co chłopak odkrył, że "Dana" była jego imieniem nadanym po porodzie. 19 Live Alone And Like It Arlene Sanford Jenna Bans 17 kwietnia 2005 29 grudnia 2005 Lynette zaprzyjaźniła się ze swoją okropną sąsiadką Karen, po tym jak uratowała ją przed zasłabnięciem. Zaczęła tego żałować, gdy staruszka nie przestawała jej odwiedzać. Bree stara się poradzić sobie z seksualną orientacją syna po tym jak wrócił z obozu. Na życzenie matki, udał się na konsultacje do lokalnego pastora − Sykesa − któremu zdradził, że planuje zniszczyć emocjonalnie Bree. Noah Taylor przekazał Mike'owi, że szczątki w skrzyni na zabawki należały do Deirdre. Gabrielle wznowiła swój romans z Johnem, po tym jak jej finanse zostały odcięte przez Carlosa. Sophie zorganizowała dla Susan randkę, by otrząsnęła się po Mike'u, który został pobity przez skorumpowanego policjanta. Carlos podarł umowę post-małżeńską, przez co odzyskał szacunek żony. 20 Fear No More Jeff Melman Adam Barr 1 maja 2005 5 stycznia 2006 Carlos od jakiegoś czasu podmieniał pigułki antykoncepcyjne żony na witaminy. Natomiast Gabrielle przygotowała mężowi przyjęcie pożegnalne, ponieważ miał udać się na 8 miesięcy do więzienia. Wpadła w furię, gdy odkryła podstęp męża i fakt, że jest w ciąży. Farmaceuta George powrócił i chciał ukraść Bree Rexowi. Matka Andrew i Danielle nie była świadoma tego ukrytego motywu. Lynette była zazdrosna o to, że była dziewczyna męża − Annabel Foster − teraz z nim pracuje i udała się do Edie po radę. Zach zaczął prześladować Julie by odbudować ich związek. Edie obwiniła Susan, gdy Paul pytał ją o włamanie do jego domu. Później Paul opowiedział Susan kłamliwą przeszłość Mary Alice, w którą ta nie uwierzyła. W kuchni Susan wybuchł pożar, a kobieta obwiniła męża Mary Alice o podpalenie. Mike, po tym jak odkrył co było w skrzyni z zabawkami i jej poprzednią przynależność, ostrzegł Susan by nie zbliżała się do Paula. Susan, nieświadoma tego, że Shaw pracował już dla Paula, wynajęła tego detektywa by zbadał rodzinę Young. 21 Sunday In The Park With George Larry Shaw Katie Ford 8 maja 2005 12 stycznia 2006 Edie przez przypadek zauważyła, że Bree jadła kolację z Georgem tak jak to robią zakochani. Po rozmowie z nią, wywołała u Bree poczucie winy, że jest bliżej niego niż męża. Rex zaczął podupadać na zdrowiu, po tym jak George majstrował z jego lekami. Lynette starała się uzdrowić swoje życie seksualne z Tomem, ponieważ obawiała się, że stracił nią zainteresowanie z powodu swej pracy. Shaw potwierdził Susan kłamstwa Paula i naprowadził ją na Noah Taylora. Ten powiedział jej, że Mike zabił policjanta, ale Kendra wyjaśniła jej, że było to w obronie własnej. W tej sytuacji, pogodziła się z Mikiem. Carlos skłamał Gabrielle, że to jego matka podmieniła tabletki antykoncepcyjne. Gabrielle powiedziała też Johnowi o ciąży, przez co wpadł w panikę, że może być ojcem. Morty oświadczył się Sophie i poprosił ją o wprowadzenie się do niego, co zdjęło z barek Susan konieczność opieki nad matką. Felicia wywiodła Paula poza miasto i przeniosła Zacha do siebie. Pokazała kopie dziennika Marthy i zażądała od sąsiada by odszedł od syna. 22 Goodbye For Now David Grossman Josh Senter 15 maja 2005 19 stycznia 2006 Edie była zirytowana gdy Susan i Mike zdecydowali się zamieszkać razem i postanowiła interweniować przez jej przyjaciółki. Lynette starała się, by Annabel nie mieszała się między ich, przez co Tom stracił pracę. George okłamał Bree, że sąsiedzi wiedzą o ich życiu seksualnym. Gdy ta wszczęła małżonkowi awanturę o to, Rex dostał drugiego ataku serca. Gabrielle odkryła, że to Carlos podmieniał jej tabletki i zdecydowała się od niego odejść. Pojechała do Justina a Carlos ją wyśledził. Gdy Gabrielle wyszła, Carlos pobił Justina. Nie wiedział, że chłopak jest gejem, przez co groźba jego odsiadki urosła do 8 lat. Felicia wręczyła Mike'owi dziennik Marthy z detalami życia Mary Alice oraz Deirdre. Ten wytropił później Paula. Susan odkryła dziennik Marthy w aucie Mike'a i chciała go wyśledzić. W środku nocy, do domu niedawno opuszczonego przez inną rodzinę, wprowadziła się Betty Applewhite z synem Matthew. 23 One Wonderful Day Larry Shaw John Pardee, Joey Murphy, Marc Cherry, Tom Spezialy & Kevin Murphy 22 maja 2005 26 stycznia 2006 Rok po śmierci Mary Alice, seria retrospekcji wyjawiła jak ona – Angela Forrest – poznała narkomankę Deirdre i kupiła jej dziecko z powodu swej bezpłodności. Opuściła Utah i jej rodzina zmieniła dane, ale trzy lata później zdrowa Deirdre ich znalazła. Tej samej nocy zginęła z ręki Mary Alice za próbę zabrania biologicznego syna, który słyszał swe poprzednie imię, "Dana". Chłopczyka utulono do snu a małżeństwo Forrest poćwiartowało zwłoki, włożyło do skrzyni z misiami, a następnie zakopało pod dnem basenu. Susan, Lynette i Gabrielle przyjechały do szpitala, do Bree by ją pocieszyć podczas czuwania przy Rexie. Tom dowiedział się przez kogo został zwolniony. Odreagował stres w salonie gier i po przyjeździe do domu, oświadczył Lynette, że przyszedł czas na zamianę ról. W sądzie przesłuchiwano Gabrielle o pobicie Justina i poprzedniego mężczyzny, także geja, przez Carlosa. John wyjawił mu, że to on miał romans z jego żoną. Edie przywitała Applewhite'ów na Wisteria Lane, którzy wydali się jej oschli i nieprzystępni. Rex zaczął myśleć, że przyczyną jego stanu jest podtruwanie przez Bree. Napisał jej karteczkę, że rozumie i przebacza, po czym zmarł od trzeciego ataku serca. Zach pobił Felicię i tak dowiedział się prawdy o tym gdzie przebywał Paul. Chciał zabić Mike'a, ale przez przypadek wziął też Susan jako zakładniczkę. Mike tymczasem zawiózł Paula do kopalni wapnia i tam przesłuchał w sprawie Deirdre. Po wszystkim, zostawił go i wrócił do domu. Seria 2[edytuj | edytuj kod] # Tytuł Reżyseria Scenariusz Premiera Premiera w Polsce 1 Next Larry Shaw Jenna Bans & Kevin Murphy 25 września 2005 2 marca 2006 Zach uciekł z domu Mike'a po tym jak Susan go obezwładniła. Edie odbudowała swój dom. Mike zwierzył się Susan, że Zach jest jego biologicznym synem z Deirdre, dlatego Susan zerwała z hydraulikiem. W czasie żałoby po śmierci Rexa, Bree musiała wytrzymać obecność jego owdowiałej i apodyktycznej matki − Phyllis. Podczas pobytu w więzieniu, Carlos nie chciał wybaczyć Gabrielle jej zdrady, pomimo, że twierdziła, iż on jest ojcem dziecka. Lynette uzyskała pracę w agencji reklamowej "Parcher & Murphy Advertisement". Niemal natychmiast przekonała się, że trudno będzie jej powiązać macierzyństwo z karierą. Betty i Matthew Applewhite robili co mogli by dobrze wypaść przed sąsiadami, lecz w sekrecie, w piwnicy trzymali więźnia. 2 You Could Drive A Person Crazy David Grossman Chris Black & Alexandra Cunningham 2 października 2005 2 marca 2006 Susan była zniesmaczona gdyż Karl wprowadził się do Edie. Sama z Mikiem kontynuowali swój związek na formalnej stopie. Phyllis widziała jak Bree przytuliła się i wypłakała w koszule George'a. Zadzwoniła do towarzystwa ubezpieczeniowego i wspomniała im o tym, że Bree mogła zabić Rexa. Gabrielle miała dość proszenia się Carlosa o pieniądze i zażądała wspólnej kontroli nad finansami. Lynette wpuściła do swojego domu szczura by zmusić Toma do sprzątania, podczas gdy ona będzie w pracy. Betty użyła środków nasennych do jedzenia przynoszonego więźniowi i jednocześnie jej synowi − Calebowi − by był siedział cicho. 3 You'll Never Get Away From Me Arlene Sanford Tom Spezialy & Ellie Herman 9 października 2005 9 marca 2006 Bree pozbyła się teściowej, po tym jak ta "zapomniała" jej powiedzieć o ekshumacji Rexa. Dlatego zdecydowała się poddać testowi wykrywacza kłamstw by oczyścić się z zarzutu morderstwa męża. Nakłania też do tego George'a, podejrzanego o współpracę z nią i oboje przeszli go pozytywnie. Susan była zazdrosna, gdy Edie i Julie udały się na rodzinny konkurs talentów w kościele. Lynette nie była w stanie być obecna jednocześnie w pracy i na pierwszym dniu szkoły u Parkera. Dlatego też połączyła się z nim przez kamerę internetową. Gabrielle wreszcie odpuściła sobie chęć bycia z Johnem, gdy odkryła, że sypia z inną i to starszą kobietą. Z całego serca i po raz pierwszy przeprosiła Carlosa za romans. Betty udało się obezwładnić Caleba po tym jak wyrwał się z celi, podczas gdy Matthew uważał, że musi być milsza dla sąsiedztwa. Felicia spakowała się i wyjechała do Utah na dłuższą rekonwalescencję, by wyleczyć siniaki po pobiciu przez Zacha. 4 My Heart Belongs To Daddy Robert Duncan McNeill John Pardee & Joey Murphy 16 października 2005 9 marca 2006 Susan nawiązała ponownie więź z Mikiem i zgodziła się odszukać Zacha. Znalazła chłopaka, ale gdy ponownie zaczął pytać o Julie, wysłała go do Utah by tam szukał swego adopcyjnego ojca. Gabrielle zatrudniła przystojnego i skutecznego adwokata − Davida Bradley − by wyciągnął Carlosa z więzienia. Andrew zaczął zachowywać się agresywnie, gdy Bree próbowała wprowadzić George'a do ich życia, co zmusiło Bree do ponownego wysłania syna na obóz. Lynette zauważyła, że Parker stworzył sobie wyimaginowaną nianię jako substytut matki, wskutek jej długiej pracy. 5 They Asked Me Why I Believe In You David Grossman Alan Cross 23 października 2005 16 marca 2006 Susan dowiedziała się, że jej długoletni przyjaciel − Lonny Moon − zdefraudował jej pieniądze. Chcąc zmiękczyć swą sfrustrowaną wiceszefową − Ninę Fletcher − Lynette zabrała ją do baru. To spowodowało, że Nina chciała wychodzić na miasto każdego wieczoru. Carlos zgodził się zatrudnić Bradleya po tym jak adwokat zagroził mu, że w innym razie uwiedzie mu żonę. Bree była zszokowana, gdy powiedziano jej o podejrzeniach Rexa o podtruwaniu przez matkę jego dzieci. W akcie furii, pochowała Rexa w zupełnie innym grobie i rzuciła w kierunku trumny obrączkę. W Chicago, policja aresztowała podejrzanego o zamordowanie Melanie Foster. Betty napisała anonimowy list do tamtejszej policji, że schwytali nie tego mężczyznę. Matthew, skoro tak chciała zrobić, kazał jej wydać mordercę. Paul Young powrócił na Wisteria Lane. 6 I Wish I Could Forget You Larry Shaw Kevin Etten & Josh Senter 6 listopada 2005 16 marca 2006 Paul zaczął odpytywać Susan o miejsce pobytu Zacha. Susan powiedziała mu, że wysłała go Utah. Następnie sam wspomniał o tym Mike'owi, przez co hydraulik poczuł się zdradzony i zerwał z Susan. Bree i George skonsumowali swój związek. Lynette kupiła sobie elegancki kostium po tym jak odkryła, że jest obiektem żartów w biurze. Po tym jak Bradley został postrzelony w sądzie, zaczął myśleć, że zakochał się w Gabrielle, ale ta szybko zdyskredytowała to twierdzenie. 7 Color And Light David Grossman Marc Cherry 13 listopada 2005 23 marca 2006 Lynette zaaranżowała weekendowe spotkania z dziećmi innej pary, by sama miała czas wolny z Tomem. Wkrótce odkryli, że owe małżeństwo ma tajemnicze hobby, czyli tworzenie domowych seks−taśm. Bree zaakceptowała oświadczyny George'a. Później farmaceuta zaatakował doktora Goldfine'a, który przekonał Bree by zastanowiła się nad swoją decyzją. Susan i Karl upili się a następnie poszli do łóżka po tym jak ojciec Julie zerwał z Edie. Nazajutrz Edie oświadczyła Susan, że Karl do niej wrócił oraz oddała jej powód zerwania, czyli ich wspólne zdjęcie z czasów małżeństwa. Betty i Matthew odkryli, że Caleb uciekł ze swojej celi. Po tym jak Gabrielle przyjęła do siebie swoje dawne koleżanki−modelki, znalazła Caleba w swoim domu. Próbowała uciec, ale upadła ze schodów. 8 The Sun Won't Set Stephen Cragg Jenna Bans 20 listopada 2005 23 marca 2006 Gabrielle poroniła, ale tłumiła w sobie cierpienie. Carlos, za pomocą innego znajomego, który wyszedł z więzienia, pomógł żonie pozbyć się niszczącego duszę cierpienia. Matka Susan przyznała, że jej ojcem jest lokalny przedsiębiorca a nie zmarły bohater wojenny. Lynette zaczęła się martwić, że jej dzieci nie zareagują odpowiednio gdy spotkają obcego. Bree zerwała zaręczyny z Georgem, po tym jak pokazał swój zaborczy i zazdrosny charakter. Matthew nadal szukał Caleba, ale został oczarowany przez Danielle. Caleb został jednak złapany pewnego późnego wieczora. Gabrielle rozpoznała w nim intruza a Betty dyskretnie dała mu znać by milczał. 9 That's Good, That's Bad Larry Shaw Kevin Murphy 27 listopada 2005 30 marca 2006 Susan zaczęła budować relację ze swoim właściwym ojcem − Addisonem Prudy. Carlos uzyskał zwolnienie warunkowe dzięki siostrze Mary Bernard, która stała się zagrożeniem dla małżeństwa Gabrielle. Lynette otrzymała awans na wiceszefa po tym jak zwolniono Ninę. Policja poinformowała Bree, że George był odpowiedzialny za śmierć jej męża. Farmaceuta chciał odzyskać wdowę po Rexie i połknął za dużo medykamentów, ale ona patrzyła tylko jak umarł. 10 Coming Home Arlene Sanford Chris Black 4 grudnia 2005 6 kwietnia 2006 Gabrielle udaremniła Carlosowi dobroczynną działalność z siostrą Mary. Andrew powrócił do domu i Bree przyznała się mu, że widziała samobójstwo George'a. Żona Addisona − Carol − widziała razem swego męża i Susan. Sądziła, że ma on romans, co zmusiło Susan do powiedzenia jej prawdy. Lynette podjęła walkę o żłobek w firmie by mogła widzieć częściej swoje dzieci. Zach wrócił do Paula, do domu na Wisteria Lane. Betty i Matthew udało się przemycić Caleba do domu ze szpitala psychiatrycznego, ale nie uniknęli uwagi prywatnego detektywa. 11 One More Kiss Wendey Stanzler Joey Murphy & John Pardee 8 stycznia 2006 13 kwietnia 2006 Lynette była zdenerwowana, gdy Gabrielle pocałowała Toma na przyjęciu Bree. Latynoska twierdziła, że to był tylko żart. Po tym jak Bree wyraziła swoje niezadowolenie z powodu homoseksualnego wybryku Andrew, ten zagroził jej, że powie policji w jej roli podczas śmierci George'a. Karl, na polecenie Bree, zainterweniował w ich sprawy. Matthew i Betty odkryli, że prywatny detektyw włamał się do ich domu i otworzył celę Caleba, ale sam wpadł w spróchniałe schody, po czym śmiertelnie się postrzelił. Pozbyli się ciała, umieszczając je w jego aucie, ale zatrzasnęli kluczyki wraz ze zwłokami. Susan i Julie pomogli Mike'owi nawiązać więź z Zachem, bez wiedzy Paula. Stary Young dowiedział się o tym i zmierzył się z hydraulikiem w bójce. Susan przejeżdżała obok i widziała wszystko, przez co wjechała w samochód prywatnego detektywa. Bagażnik otworzył się, ciało zostało odkryte a sąsiadki zaczęły podejrzewać Applewhite'ów. 12 We're Gonna Be All Right David Grossman Alexandra Cunningham 15 stycznia 2006 20 kwietnia 2006 Susan zaczęła symulować chorobę, by zbliżyć się do młodego doktora − Rona McCready − i poprosić go o randkę. Powiedziała mu prawdę, ale on nadal był skupiony nad tym, że nie może znaleźć diagnozy, do czasu gdy odkrył jej wędrującą śledzionę. Lynette była zmartwiona tym, że Tom rozmyślał nad drugą żoną i dziećmi jeśli ona by zmarła. Gabrielle, przez drugiego hydraulika, znalazła w Internecie swoje nagie zdjęcia zrobione przez jej byłego chłopaka. Bree została aresztowana za prowadzenie auta pod wpływem alkoholu i została zmuszona do powrotu do domu na własnych nogach. Betty zauważyła ją i zaproponowała podwiezienie do domu. Bree zaprzeczyła jakoby była pijana, ale Betty nie uwierzyła jej. W odpowiedzi, wściekła Bree, podkreśliła kilka kontrowersji otaczających rodzinę Betty, przez co matka Matthew zdecydowała się wystawić swój dom na sprzedaż. Felica wróciła do miasta jako pielęgniarka umierającego na raka mózgu Noah Taylora. 13 There's Something About A War Larry Shaw Kevin Etten 22 stycznia 2006 27 kwietnia 2006 Gabrielle powiedziała swojemu spowiednikowi − księdzu Crowley − o tym, że Carlos i siostra Mary Bernard uprawiali seks. Ta ostatnia została wysłana na Alaskę, ku uciesze byłej modelki. W zamian, ona obiecała Carlosowi dziecko. Susan denerwowała się, że będzie pierwszym pacjentem Rona na którym przeprowadzi splenektomię. Pomimo niechęci Lynette, Tom otrzymał pracę w tej samej firmie co jego żona. Bree dowiedziała się o związku Danielle z Matthew. Później, widziała Caleba w oknie domu Betty i rozpoznała w nim włamywacza do domu Gabrielle. Danielle dowiedziała się części rodzinnego sekretu Applewhite'ów i w zamian powiedziała Matthew o poturbowaniu matki Carlosa przez jej brata. Betty odwiedziła Bree i zaszantażowała ją, że powie wszystkim o sprawcy wypadku "Mamy" Solis, jeśli ta przekaże komukolwiek wiadomości o Calebie. 14 Silly People Robert Duncan McNeill Tom Spezialy 12 lutego 2006 4 maja 2006 Gabrielle i Carlos zatrudnili byłą niewolnicę, która stanęła w obliczu deportacji − Xiao Mei − jako swoją pokojówkę. Ubezpieczenie zdrowotne Susan wygasło. Karl poślubił ją ponownie by mogła korzystać z jego ubezpieczenia, ale oboje zgodzili się nie wtajemniczać w to Rona i Edie. Bree wkradła się do domu Applewhite by porozmawiać z Calebem. Później, Betty odwiedziła Bree i wyjawiła jej jak Caleb zabił Melanie. Lynette byłą skonsternowana gdy widziała jak szef jej firmy − Ed Ferrara − wykorzystywał Toma do niepohamowanej biurowej zabawy. Noah Taylor − dziadek Zacha od strony biologicznej matki − dzięki anonimowi od Felicii, zażądał od Mike'a by przyprowadził do niego wnuka. 15 Thank You So Much David Grossman Dahvi Waller 19 lutego 2006 11 maja 2006 Bree opiekowała się dziećmi Lynette, ale zasnęła będąc pijaną. Dzieci znalazły się, ale Lynette dowiedziała się o alkoholowym problemie przyjaciółki. Matka Gabrielle − Lucia Marquez − pojawiła się niespodziewanie na Wisteria Lane. Zaproponowała zięciowi b była ich surogatką skoro Gabrielle nie mogła mieć dzieci. Córka kobiety była za to wciąż wściekła na nią za to, że nie obroniła jej przed ojczymem−pedofilem i dlatego wyrzuciła ją z domu. Edie była wściekła, ponieważ wszystko wskazywało na to, że Karl jej się oświadczy a tego nie zrobił. Mike ostrzegł Youngów by opuścili miasto zanim Noah ich wytropi. 16 There Is No Other Way Randy Zisk Bruce Zimmerman 12 marca 2006 18 maja 2006 Paul został aresztowany i niemal zabity przez zbirów wynajętych przez Noah. Andrew, szukając wolności i dostępu do funduszu powierniczego, oskarżył Bree o uderzenie go pod wpływem alkoholu. Aby nie dopuścić do wygranej syna, udała się na spotkania Anonimowych Alkoholików. Wizyta Gabrielle i Carlosa w klinice adopcyjnej nie poszła po ich myśli. Tom i Lynette walczyli o władzę w ich małżeństwie. Doktor Ron dowiedział się o fikcyjnym małżeństwie Susan, krótko po tym jak wyznała mu, będąc pod wpływem narkozy, że kocha Mike'a. Felicia Tilman wróciła na Wisteria Lane. 17 Could I Leave You? Pam Thomas Scott Sanford Tobis 26 marca 2006 25 maja 2006 Ron McCready zerwał z Susan po tym jak kłamała mu na temat miłości do Mike'a. Carlos i Gabrielle znaleźli atrakcyjną striptizerkę − Libby − w zaawansowanej ciąży, która była skłonna oddać im dziecko. Sama nie powiedziała o swej decyzji biologicznemu ojcu dziecka. Andrew zdradził matce, że w sądzie oskarży ją o seksualne wykorzystywanie. Dlatego Bree upiła się i zasnęła w środku centrum handlowego. Jej kierownik AA − Peter McMillan − przyszedł jej na ratunek. Lynette wdała się w problematyczną kwestię, z powodu karmienia piersią swego 5−letniego syna. Caleb zainteresował się Danielle. 18 Everybody Says Don't Tom Cherones Jenna Bans, Alexandra Cunningham & Jim Lincoln 2 kwietnia 2006 1 czerwca 2006 Bree zainteresowała się Peterem, który sam zmagał się z leczeniem seksoholizmu. Lynette została zmuszona do złożenia zeznań w sprawie Andrew. Doszła do wniosku, że Andrew kłamał i złożyła zeznania korzystne dla Bree. Ron powiedział Edie o fałszywym małżeństwie Karla z Susan, przez co ta ich ukarała. Podczas przyjęcia zaręczynowego Edie i Karla, Felicia publicznie oskarżyła Paula o zamordowanie jej siostry. Libby urodziła córkę, lecz gdy brat ojca dziecka wyraził chęć jej zatrzymania, Solisowie uciekli z noworodkiem ze szpitala do domu. 19 Don't Look At Me David Grossman Josh Senter 16 kwietnia 2006 8 czerwca 2006 Do Bree przyjechali jej ojciec z macochą − Henry i Eleanor Mason − by pogodzić Bree z Andrew poza salą sądową. Zaproponowali by Andrew wyjechał z nimi na Rhode Island, ale gdy odkryli, że jest gejem, wycofali się z tego pomysłu oraz anulowali mu fundusz powierniczy. Gabrielle dostosowała się do bycia matką, po tym jak ona z Carlosem dostąpili tymczasowej opieki nad ich nowo narodzoną córką, Lily. Parker zaczął pytać Lynette o seks. Susan przespała się z Karlem, sądząc, że on zerwał z Edie. Dowiedziała się o jego kłamstwie i wpadła w furię z powodu stania się jego kochanką. Felicia kontynuowała prowokowanie Paula. 20 It Wasn't Meant To Happen Larry Shaw Marc Cherry & Tom Spezialy 30 kwietnia 2006 29 czerwca 2006 Carlos i Gabrielle pozyskali pełne prawa rodzicielskie wobec Lily, lecz jej biologiczna matka zmieniła zdanie i odebrała im ją. Bree zaoferowała Peterowi by prowadziła jego terapię z leczenia seksoholizmu, mając nadzieję na zbudowanie związku. Ed zmusił Lynette by wysyłała sprośne maile do jego żony w celu ocalenia ich życia seksualnego. Małżonka Ferrary dowiedziała się o tym i zażądała zwolnienia osoby odpowiedzialnej za to. Ed obwinił Toma, ponieważ Lynette była zbyt cenna by ją stracić. Karl zostawił Edie a ta domyśliła się, że to przez inną kobietę. Wynajęła prywatnego detektywa by zdobył dane tej drugiej kobiety. Betty, bez wiedzy Matthew, sprzedała swój dom. On i Danielle odegrali scenę, która sugerowała, że Caleb chciał zgwałcić Danielle. Bree zażądała od Betty by zrobiła coś z Calebem. 21 I Know Things Now Wendey Stanzler Kevin Etten & Bruce Zimmerman 7 maja 2006 29 czerwca 2006 Carlos i Gabriele poprosili Xiao Mei by była ich surogatką, przez co sama uniknęła by deportacji. Ed Ferrara zatrudnił biegłego rewidenta by sprawdził rachunki. Odkrył on nieprawidłowości w finansach Toma, które sugerowały, że ma romans w Atlantic City. Betty usłyszała od Caleba, że Matthew wmanewrował brata w paskudną sytuację z Danielle, zanim sama go otruła. Za karę zamknęła Matthew w starej celi jego brata. Edie przeczytała list od Susan, który ta bezskutecznie próbowała wcześniej ukryć, że jest kochanką Karla przez co Edie podpaliła dom Susan. Andrew, spragniony zemsty, przespał się z Peterem i zwabił matkę do domu. Następnego dnia Bree wywiozła syna z miasta i zostawiła go samego na poboczu z ograniczonym zapasem pieniędzy. 22 No One Is Alone David Grossman Kevin Murphy & Chris Black 14 maja 2006 6 lipca 2006 Susan starała się nagrać przyznanie się Edie do winy w podpalenie domu. Była narzeczona Karla domyśliła się podstępu podczas jej wizyty i zaczęła ścigać Susan, ale pożądlił ją rój pszczół. Panie Mayer zamieszkały z Bree a po rozmowie z Edie w szpitalu, Susan odrzuciła ofertę mieszkaniową Mike'a i postanowiła się usamodzielnić. Danielle uratowała Matthew i razem uciekli z domu. Bree zgłosiła się dobrowolnie na obserwację do szpitala psychiatrycznego. Lynette podążyła za Tomem do Atlantic City i tam zobaczyła go z inną kobietą. Gdy wrócił do domu, zastał puste mieszkanie. Ciąża Xiao Mei przyjęła się, ale Gabrielle zaczęła podejrzewać, że Carlos przedkłada potrzeby ich pokojówki nad jej. W akcie finalnej zemsty, Felicia obwiniła Paula w swoje morderstwo. Zostawiła swoje dwa palce w jego aucie i wyjechała w góry. 23 Remember Part I Larry Shaw Marc Cherry, Jenna Bans, Alexandra Cunningham & Tom Spezialy 21 maja 2006 6 lipca 2006 Melanie Foster była dziewczyną Matthew, z którą to on wielokrotnie zrywał i do niej wracał. Gdy chciał ostatecznie się od niej uwolnić, Melanie zaproponowała seks pożegnalny w drewutni. Caleb podsłuchał gdzie się spotkają i przybył na miejsce pierwszy, Wręczył jej kwiaty ale ta go odrzuciła i pobiła kijem. On uderzył ją tak, że straciła przytomność, po czym uciekł. Jej krew wytarł o koszulę, którą widziała Betty. Po ocuceniu przez Matthew, Melanie zaszantażowała swego chłopaka, że zgłosi brata na policję. Mężczyzna zabił dziewczynę i przykrył jej ciało swoją bluzą. Lynette zatrzymała się w motelu z dziećmi. Nie chciała wracać do domu, ale Porter złamał rękę skacząc z balkonu. Na miejscu Tom powiedział Lynette, że nie ma romansu, tylko 11−letnią córkę Kaylę i musiał zrobić test na ojcostwo. Gabrielle podejrzewała, że Carlos i Xiao Mei mają romans. Betty zrozumiała, na podstawie zdjęcia kurtki z miejsca zbrodni, że to Matthew zabił Melanie Foster. Bree poznała w szpitalu czarującego stomatologa, Orsona Hodge. Dowiedziała się też o morderstwie dokonanym przez Matthew. Susan i Julie zamieszkały w przyczepie kempingowej przed swoim spalonym domem. Mike zdecydował się oświadczyć Susan, co sabotował Karl. Zach zabił dziadka by odziedziczyć jego fortunę. Seria retrospekcji pokazała jak oraz kiedy Susan, Bree, Lynette i Gabrielle wprowadziły się na Wisteria Lane. 24 Remember Part II Larry Shaw Marc Cherry, Jenna Bans, Alexandra Cunningham & Tom Spezialy 21 maja 2006 13 lipca 2006 Bree zdołała uciec ze szpitala psychiatrycznego, zdumiewając Orsona. Dotarła do domu, gdzie zmierzyła się z Mathew. Ten chciał strzelić jej w czoło, ale snajper z policji, na którą zadzwoniła Betty, zdążył go zabić. Betty i Caleb wyprowadzili się by zacząć nowe życie. Gabrielle porozstawiała w strategicznych miejscach swego domu elektroniczne nianie. Dzięki temu przyłapała męża i służącą na gorącym uczynku. Wyrzuciła Carlosa z domu, ale zachowała ciężarną Xiao Mei przy swoim boku. Kobieta którą widziała Lynette − Nora Huntington − przyjechała na Wisteria Lane. Lynette od samego początku kłóciła się z nią. Chciała się jej pozbyć, przez wręczenie 30 000 dolarów odszkodowania za rezygnację z zaległych alimentów. Nora, za te pieniądze, kupiła dom w Fairview, do którego zdecydowała się przenieść z córką. Susan odrzuciła podarunek od Karla, czyli nowy dom. Formalnie się z nim rozwiodła i odnowiła swój związek z Mikiem. Zaplanowali kolację na której Mike miał się oświadczyć, ale został potrącony przez Orsona Hodge i pozostawiony sam sobie. Stomatolog pojawił się nazajutrz z różami pod domem Bree. Zach zerwał kontakt z Paulem, który domagał się od niego pieniędzy na adwokata. Seria 3[edytuj | edytuj kod] # Tytuł Reżyseria Scenariusz Premiera Premiera w Polsce 1 Listen To The Rain On The Roof Larry Shaw Marc Cherry & Jeff Greenstein 24 września 2006 23 września 2007 Retrospekcja pokazała Alme Hodge − zaginioną żonę Orsona − gdy chciała odejść od męża. Minęło pół roku od wyjazdu Applewhite'ów z Wisteria Lane. Mike przebywał w szpitalu w śpiączce. Susan odbudowała swój dom i opiekowała się swym ukochanym. Zaprzyjaźniła się też z Ianem Hainsworthem, którego żona − Jane − też leżała w śpiączce. Ian poprosił ją o spotkanie w innym miejscu niż szpital. Susan czuła, że mogłaby zranić Mike'a, gdyby się zgodziła. Bree stała się dziewczyną Orsona a wkrótce, także jego narzeczoną. Lynette była rozdarta między trzymaniem Nory z daleka od swej rodziny a spojeniem z nią Kayli − swej pasierbicy. Gabrielle wszczęła sprawę rozwodową z Carlosem. Zagroziła też Xiao Mei, że odeśle ją do Chin tuż po porodzie, przez co ta na krótko uciekła z domu. Edie bezskutecznie próbowała sprzedać były dom Youngów, w którym później ukryła się Xiao Mei. Na przyjęciu zaręczynowym Bree, pojawiła się Carolyn Bigsby. Była sąsiadką Almy i Orsona na innej ulicy. Oskarżyła stomatologa o zamordowanie swojej żony. Pewne zwłoki zostały pokazane na placu budowy nowego budynku miejscowego klubu. 2 It Takes Two David Grossman Kevin Murphy & Jenna Bans 1 października 2006 23 września 2007 Policja odkryła niezidentyfikowane ciało kobiety w glinie, pozbawione zębów, co uniemożliwiło identyfikację dentystyczną ofiary. Bree poślubiła Orsona pomimo wspólnego oporu jej przyjaciółek, zwłaszcza Susan, która skontaktowała się z Carolyn w jej pracy. Randka z Ianem stała się niezręczna, gdy zjawili się na niej teściowie mężczyzny i uwierzyli Susan, że jest neurochirurgiem. Tom i Lynette starali się zeswatać Norę z jednym z kawalerów na weselu. Posłużyli się Carlosem, co zdenerwowało Gabrielle. Solisowie podążyli razem z Xiao Mei do szpitala po tym jak jej wody odeszły, ale byli w szoku, gdy przywitali nie to dziecko na świecie. Edie pozwoliła zamieszkać ze sobą swojemu siostrzeńcowi − Austinowi McCann − o tym jak nakryła go jak włamywał się do jej domu. Później Julie i Austin wpadli sobie w oko. Pod koniec wesela Bree i Orsona, policja wezwała nowożeńców oraz Carolyn Bigsby by zidentyfikowali znalezione ciało. Oboje zaprzeczyl1 jakoby była to Alma, ale Orson ukrył fakt, że znał zamordowaną, która miała na imię Monique. 3 A Weekend In The Country Wendey Stanzler Bob Daily 8 października 2006 30 września 2007 Ku niezadowoleniu Orsona, Bree anulowała swoją podróż poślubną po tym jak zobaczyła, że dziennikarka zrobiła reportaż o bezdomnym Andrew. Orson przekonał pasierba by nie krzywdził już matki i Andrew wrócił do domu. Lynette zaplanowała relaks w SPA wraz z Gabrielle, ale jej wakacje zostały przerwane z powodu Toma. Musiała jechać osiem godzin wraz z Norą na miejsce jego pobytu by pomóc mu z dziećmi. Obie zawzięcie się pokłóciły, ale w drodze powrotnej, Lynette obiecała pomóc Tomowi w szukaniu jego wymarzonej pracy. Gabrielle została w SPA i spotkała tam Johna Rowlanda. Poszła z nim do łóżka, ale wkrótce odkryła, że role się odwróciły i sama musiała się ukryć przed jego narzeczoną. Susan i Ian wyjechali do domku w górach, gdzie posprzeczali się o swa seksualną przeszłość, ale ostatecznie przespali się ze sobą. Edie ostrzegła Julie, żeby trzymała się z daleka od Austina po tym jak córka Karla poprosiła chłopaka o naprawę bezpieczników. Edie odwiedziła Mike'a w szpitalu by zabrać swój odtwarzacz CD i widziała jak Mike się obudził. 4 Like It Was Larry Shaw John Pardee & Joey Murphy 15 października 2006 30 września 2007 Gabrielle starała się powstrzymać Carlosa przed wprowadzeniem się ponownie do jej domu z powodu wysokości jego alimentów, ponieważ nadal byli w trakcie rozwodu. Zakończyło się to jej aresztowaniem przez policję. Lynette przekupiła rzucającego i samego trenera grupy baseballa by uniemożliwić Parkerowi rzucenie tej dyscypliny. Bree starała się ukryć fakt, że Andrew żył na ulicy i mówiła każdemu, że był na obozie teatralnym. Orson dowiedział się, że syn żony prostytuował się by przeżyć. Bree usłyszała od żony klienta Andrew, że Danielle sypia z nauczycielem historii − Robertem Faladi. Wieść o przebudzeniu Mike'a spłynęła po całej Wisteria Lane oprócz Susan, która nadal przebywała w górach z Ianem, odcięta od telefonii komórkowej. Edie postarała się rozdzielić kłamstwem Mike'a z Susan, gdy dowiedziała się, że nie pamiętał ostatnich dwóch lat. Tak skutecznie, że gdy Susan odwiedziła hydraulika, ten był jej niechętny. 5 Nice She Ain't David Warren Alexandra Cunningham & Susan Nirah Jaffee 22 października 2006 7 października 2007 Susan porwała Mike'a ze szpitala gdyż Edie nadal okłamywała mężczyznę, ale on nadal jej nie ufał. Danielle sfingowała próbę samobójczą za pomocą łyżeczki po tym jak Bree sabotowała jej związek z Faladim. Gabrielle starała się rozjuszyć Carlosa udając seks ze swoją nową randką. Tom zaszokował Lynette swoimi planami otworzenia pizzerii. Nora planowała skłócić małżeństwo Scavo. Austin wciągnął Julie do zrobienia jego zadania domowego z literatury angielskiej, podczas gdy sam zabawiał się z jej koleżanką − Sarah. Detektyw Ridely znalazł numer telefonu na przedramieniu zmarłej kobiety i zaprowadził on go do usług hydraulicznych Mike'a Delfino. 6 Sweetheart, I Have To Confess David Grossman Dahvi Waller & Josh Senter 29 października 2006 7 października 2007 Susan wróciła do Iana po tym jak widziała, że Edie i Mike uprawiali seks. Nora pocałowała Toma i namawiała go by odszedł od żony, gdyż nie wspiera jego marzeń. Jej plan zawiódł, gdy Tom powiedział o tym Lynette i ta wydała jej ultimatum. Gabrielle wyrzuciła Carlosa przez okno po tym jak dowiedziała się, że sfałszował ofertę złotonośnej pracy a ona się z nim przespała dla pieniędzy. Bree zaaranżowała wspólną kolację z małżeństwem Bisgsby. Na niej dowiedziała się, że Orson stosował przemoc wobec Almy a stomatolog o tym, że Harvey − mąż Carolyn − miał romans z Monique. Dentysta poinformował o tym policję. Detektyw Ridley przepytywał Mike'a czy znał zamordowaną kobietę, ale on im zaprzeczył, ze względu na amnezję. Później przypomniał sobie, że ją widział gdy jeszcze żyła. 7 Bang! Larry Shaw Joe Keenan 5 listopada 2006 14 października 2007 Orson wytłumaczył Bree, że Alma napadła na niego i spadła ze schodów bo ją popchnął, po tym jak pobrudziła mebel winem. Carolyn dowiedziała się od Bree o romansie męża. Napadła na supermarket w którym wzięła za cel Harveya a przy okazji, także Edie, Julie, Lynette, Norę, Austina i nowego sąsiada na Wisteria Lane − Arthura Sheperda. Carolyn zastrzeliła Norę i zraniła Lynette. Arthur ogłuszył ją puszką farby, Austin powalił na podłogę a broń, która wyleciała Carolyn z dłoni, uśmierciła panią Bigsby. W tym czasie Susan nalegała by zamieniła się miejscami z Julie. Carlos nagrał seks z Gabrielle, dlatego ona otrzymała, podczas formalnego rozwodu, dom bez wyposażenia. Ten przypadł Solisowi. Oboje zamierzali walczyć o to co zostało na polu bitwy, ale pod wrażeniem czynu Carolyn, pogodzili się, jako przyjaciele. 8 Children And Art Wendey Stanzler Kevin Etten & Jenna Bans 12 listopada 2006 14 października 2007 Detektyw Ridley z wielką chęcią przeszukał dom Mike'a tuż przed jego wypisaniem ze szpitala, ale nie znalazł skrzynki z jego narzędziami. Lynette upiekła ciasto dla Arthura jako podziękowanie za uratowanie jej życia. Odkryła jednak, w piwnicy jego domu, dowody na to, że może być pedofilem. Bree nawiązała kontakt z nową teściową − Glorią Hodge − i pozwoliła jej zamieszkać z nimi, mimo oporu Orsona. Gloria zaszantażowała go wyjawieniem jego sekretu, jeśli chciałby odesłać ją do domu starców. Gabrielle wróciła do panieńskiego nazwiska i podjęła nieudaną próbę powrotu do pracy modelki. Susan próbowała się wspomóc Karlem by wyznaczyć granice dla Julie i Austina, spotykających się od czasu incydentu w supermarkecie. 9 Beautiful Girls David Grossman Dahvi Waller & Susan Nirah Jaffee 19 listopada 2006 21 października 2007 Gabrielle zaczęła szkolić małe dziewczynki do lokalnego konkursu piękności. Wywołała przy tym kontrowersje gdy do rodziców dotarły jej porady dotyczące problematycznych metod odchudzania. Susan starała się zaprzyjaźnić z kamerdynerem Iana − Rupertem Cavanaugh − po tym jak przyniosła trochę swoich rzeczy do jego domu. Carlos wprowadził się do domu Mike'a. Lynette bezskutecznie chciała donieść policji o Arthurze−pedofilu. Gloria, z pomocą Andrew, ukradła alkohol z zapasów syna i Bree. Synowej powiedziała, że Monique Polier miała podwójny romans z Harveyem Bigsby i Orsonem, gdy ten był z Almą. Bree była w szoku i poczuła się zdradzona, dlatego też nakazała Orsonowi wyprowadzenie się z domu. Detektyw Ridely nakrył Mike'a na próbie ukrycia swojej skrzynki z narzędziami. 10 The Miracle Song Larry Shaw Bob Daily 26 listopada 2006 21 października 2007 Bree, na prośbę Susan, zgodziła się przygotować kolację dla rodziców Iana. Odwołała przysługę, gdy obie z Susan pokłóciły się o niewinność Orsona. Edie zerwała z Mikiem, gdy ten był już w areszcie za morderstwo Monique. Susan starała się pomóc Mike'owi i włamała się do biura Orsona, gdzie znalazła istotne dowody na to, że Orson był w szpitalu psychiatrycznym. Orson wyjawił żonie kilka szczegółów ze swojego romansu co zaowocowało przyjęciem go przez Bree i wyrzuceniem Glorii z domu. Gabrielle zniszczyła przyjaźń między dwiema dziewczynkami by mogła zrealizować randkę z ojcem jednej z nich − Billem. Lynette rozpaliła anty−pedofilski protest przed domem Arthura co spowodowało zawał jego siostry. Arthur powiedział później, że odtąd może swobodnie ulec swym skłonnościom, skoro jego siostra zmarła. Gloria spotkała się późnym wieczorem z Almą. 11 No Fits, No Fights, No Feuds Sanaa Hamri Alexandra Cunningham & Josh Senter 7 stycznia 2007 28 października 2007 Alma spotkała Bree w jej domu, wyznała jej sekret swojego zniknięcia i następnie kupiła od Edie dom Applewhite'ów na Wisteria Lane. Susan spotkała Mike'a po raz ostatni i powiedziała mu, że Ian nie pozwala na te schadzki. W więzieniu, hydraulik spotkał ale nie pamiętał Paula Young. Gabrielle otrzymała okazały bukiet od anonimowego wielbiciela podczas randki z Billem i sądziła, że przysłał je Carlos. Kayla przyjechała do domu od dziadków. Lynette starała się naprawić z nią relacje, ale odkryła, że dziewczynka obwiniała ją za śmierć matki. Bree zaprosiła Susan na wspólną kolację z Almą po to by publicznie wykazać, że jej podejrzenia były nie słuszne. Sprawy przybrały zły obrót, gdyż Susan zadzwoniła do detektywa Ridleya i powiedziała mu o romansie Orsona z Monique. Policjant aresztował Orsona w domu Bree a gospodyni zerwała przyjaźń z Susan. Julie pozwoliła by Austin zbliżył się "do trzeciej bazy", podczas gdy potajemnie miał romans z Danielle. 12 Not While I'm Around David Grossman Kevin Murphy & Kevin Etten 14 stycznia 2007 28 października 2007 Tom i Lynette zderzyli się przy podejmowaniu decyzji dotyczących pizzerii a Lynette odkryła kilka problemów z jakimi trzeba się zmierzyć w tej sprawie. Po otrzymaniu jeszcze paru prezentów, Gabrielle odkryła, że jej wielbiciel lub prześladowca, to nie kto inny jak Zach Young. Susan zrobiła Edie awanturę po tym jak ta druga zorganizowała Julie pigułki antykoncepcyjne do seksu z Austinem. Krótko potem obie przyłapały siostrzeńca Edie na pieszczotach z Danielle. Paul Young udał, że pomógł Mike'owi gdy zaatakowało go kilku opłaconych więźniów. Bree kazała mężowi by zmusił Almę do wyprowadzenia się, ale ona zaszantażowała byłego małżonka, że powie nowej pani Hodge o tym co zrobił Monique. Bree krótko potem znalazła pod deskami schowka Almy zdjęcie Orsona z Monique i torebkę z zębami. Julie dowiedziała się o zdradzie Austina od matki. 13 Come Play Wiz Me Larry Shaw Valerie Ahern & Christian McLaughlin 21 stycznia 2007 4 listopada 2007 Susan odwiedziła umierającą Jane Hainsworth w szpitalu, podczas gdy Ian był na wyjeździe biznesowym, by ją pożegnać. Od przyjaciółki żony Iana dowiedziała się o dawnym romansie Jane. Wiedziała teraz, że musi się trzymać z daleka od Mike'a by chronić swój związek z Ianem. Ed Ferrara nakrył Lynette jak pomagała mężowi w promocji jego restauracji podczas jej zdrowotnego urlopu. Zwolniła się z pracy w agencji reklamowej ponieważ zrozumiała, że chce pracować z Tomem. Gabrielle spędzała czas z Zachiem by w zamian, w imieniu Susan, zapłacił kaucję za Mike'a. Sama odkryła, że chłopak jest samotny i używa pieniędzy do kupowania przyjaciół. Mike skruszył kopię z Paulem przez co ten powiedział, że chciałby się zobaczyć z Zachem. Adopcyjny syn wpłacił kaucję za Mike'a i przyjechał do adopcyj

Krytyczny racjonalizm 08-01-16 23:27

Krytyczny racjonalizm[edytuj | edytuj kod] Znaczenie terminu “krytyczny racjonalizm” w odniesieniu do filozofii Poppera wyjaśnić można następującymi jego słowami. Na jakiej podstawie możemy mieć nadzieję na wykrycie i eliminację błędu? ... Poprzez krytykowanie teorii i spekulacji innych, oraz, o ile potrafimy się w tym wyćwiczyć, również przez krytykowanie naszych własnych teorii i spekulacji. ... Odpowiedź ta podsumowuje stanowisko, które proponuję nazwać “krytycznym racjonalizmem”. Istotę krytycznego racjonalizmu, za Popperem, przedstawić można tak: Nastawienie krytyczne, tradycja swobodnego dyskutowania teorii mająca na celu ich modyfikację – odkrycie ich słabych miejsc – jest nastawieniem racjonalnym. Z tej perspektywy wszystkie prawa i teorie pozostają na zawsze tymczasowe, mają charakter hipotetyczny i przypuszczalny, nawet wtedy, gdy nie czujemy się zdolni do dalszego w nie wątpienia. Krytycyzm nie sprowadza się tu do żadnej z odmian sceptycyzmu, lecz do tego, co ochrzczone zostało mianem "fallibilizmu", czyli do postawy głoszącej, iż wszystko to, co w danym momencie uznaliśmy za dowiedzione, później może być podane w wątpliwość. Krytycyzm jest więc dla Poppera antysceptycyzmem (poznanie pomimo, że jest niepełne i tymczasowe charakteryzuje się postępem resp. wzrostem wiedzy, wyznacznikiem którego nie jest jakiś punkt dojścia, lecz rozszerzanie się zasięgu wiedzy ludzkiej) i fallibilizmem (poznanie jest niepełne i tymczasowe, jesteśmy omylni, ponieważ nie istnieją środki pozwalające nam na definitywne dokonywanie rozstrzygnięć prawdziwościowych i fałszywościowych). Racjonalizm pojmuje Popper w następujący sposób: wiedza (w tym wiedza naukowa) rozwijająca się zgodnie z regułami metodologicznymi jest ucieleśnieniem ludzkiej racjonalności. Reguły te są regułami racjonalnego postępowania badawczego. Stanowią wzorzec racjonalnego postępowania w ogóle. Są one niezależne od badacza w tym sensie, że chcąc przyczynić się do wzrostu wiedzy musi je stosować. Wszelkie nastawienie, kładące nacisk na weryfikowanie sformułowanych przez nas hipotez drogą szukania dla nich zastosowań i ich potwierdzania, nazywa Popper nastawieniem dogmatycznym. Przeciwstawia mu swoje stanowisko, nazywając je nastawieniem krytycznym, wyrażając je przez postulat nieustannej gotowości do zmiany naszych hipotez drogą ich testowania, odrzucania, falsyfikowania. Naukowiec powinien spoglądać na teorię przez pryzmat jej zdolności do krytycznej dyskusji: czy jest ona otwarta na wszelki możliwy krytycyzm i czy jest w stanie mu się przeciwstawić. Dopiero wtedy gdy teoria z powodzeniem przeciwstawia się naporowi miażdżących refutacji (obaleń), możemy utrzymywać, że została potwierdzona przez dotychczasowe doświadczenie, lub, jak mówi w Logice odkrycia naukowego, że okazała hart. Nastawienie krytyczne utożsamia z nastawieniem naukowym, a nastawienie dogmatyczne z pseudonaukowym. Istotę nastawienia krytycznego ujmuje w postaci siedmiu tez. (1) Nieomalże dla każdej teorii łudząco łatwo jest uzyskać konfirmacje. (2) Powinniśmy oczekiwać takiego zdarzenia, które będzie niezgodne z teorią i będzie mogło ją obalić. (3) Każda dobra teoria naukowa jest zakazem – wyklucza zajście określonych zdarzeń, im więcej ich zakazuje, tym jest lepsza. (4) Nieobalalna przez jakiekolwiek dające się pomyśleć zdarzenie teoria jest nienaukowa – nieobalalność teorii nie jest zatem jej mocnym punktem, lecz jej wadą. (5) Każdy test teorii jest próbą jej obalenia. (6) Konfirmujące daną teorię zdarzenie ma jedynie wtedy znaczenie gdy jest wynikiem nieudanej próby jej obalenia. (7) Zawsze możliwa do przeprowadzenia procedura wprowadzania ad hoc pomocniczych założeń do teorii celem uchronienia jej przed obaleniem ratuje ją za cenę zniszczenia, lub co najmniej obniżenia jej naukowego charakteru. Krytyczny racjonalizm Poppera scharakteryzować można za pomocą następującego zespołu fundamentalnych twierdzeń: Myślenie to rozwiązywanie problemów, dokonujące się drogą dedukcji. Umysł nasz konstruuje pojęcia, domysły, hipotezy i teorie, które później poddaje krytycznej obróbce. Ta praca umysłu nie ma ani początku ani końca. Nie istnieją ani żadne pojęcia pierwotne, ani pierwotne elementy poznania, które umysł ma wydobyć na jaw. Wszelka praca umysłu ma tymczasowy charakter, w tym sensie, że nie tworzy on, ani nie odkrywa żadnych niezmiennych praw. To, co dziś uznane zostało za pewne, może jutro zostać poddane krytycznej dyskusji, bowiem struktury jakie podmiot narzuca na świat są zmienne. Ich narzucanie dokonuje się metodą prób i błędów. Poznający podmiot odpowiada na wynikłe w trakcie rozwoju wiedzy pytania – sytuacje problemowe. Wiedza mająca tymczasowy charakter służy przetrwaniu gatunku ludzkiego i przystosowaniu się do wrogiego środowiska. Celem nauki jest tworzenie nowych, coraz bardziej śmiałych, bo opisujących większą klasę zjawisk, teorii. Hans Albert różnicę pomiędzy krytycznym racjonalizmem a racjonalizmem tradycyjnym ujmuje przez pryzmat odmiennego podejścia obydwu do zagadnienia metody naukowej. Tradycyjna metodologia (i tradycyjny racjonalizm) zorientowana była na metodologiczną wersję zasady racji dostatecznej stwierdzającą, że każde przekonanie oparte musi być na niewzruszonych podstawach. Z racji na to, że program ten jest w zasadzie niewykonalny – prowadzi bowiem do następującego trylematu (zwanego trylematem Friesa): albo prowadzimy uzasadnianie w nieskończoność, albo popadamy w błędne koło dedukcji i w procesie uzasadniania odwołujemy się do wypowiedzi, które poprzednio występowały jako wymagające uzasadnienia, albo w określonym miejscu, arbitralnie przerywamy ciąg uzasadnień, co stanowi zawieszenie zasady racji dostatecznej – i jako taki prowadzi do dogmatyzmu, krytyczny racjonalizm określa nową koncepcję racjonalności drogą zastąpienia (zawieszenia) zasady racji dostatecznej zasadą krytycznego sprawdzania. Zaletą tego stanowiska jest unikanie odwoływania się do dogmatów i rezygnacja z pewności przekonań przy jednoczesnym zachowaniu – z klasycznego racjonalizmu – dążenia do prawdy obiektywnej. Zadaniem filozofii staje się wtedy nie obrona dotychczasowej wiedzy, lecz aktywny krytycyzm, czyli uznanie wszelkich wypowiedzi za hipotezy. Paul Feyerabend krytyczny racjonalizm określa (kontekstowo) tak: racjonalna dyskusja polega na próbie krytykowania. Nie zaś udowadniania czy uprawdopodobniania. Każdy krok, który chroni jakiś pogląd przed krytyką i sprawia, że staje się on bezpieczny czy "dobrze ugruntowany" oznacza oddalenie się od racjonalności. Każdy krok wystawiający go na ciosy jest mile widziany. Ponadto zaleca się porzucenie wybrakowanej koncepcji, zakazuje się podtrzymywania jej wobec silnej i efektywnej krytyki, chyba że da się przedstawić odpowiednie kontrargumenty. Podaj swoje idee w postaci umożliwiającej ich krytykę; atakuj je bezlitośnie; nie próbuj ich bronić, lecz ukaż ich słabe punkty; pozbądź się ich, skoro tylko słabe punkty dadzą sobie znać ... . (Przeciw metodzie). Krytyczny racjonalizm jest tym nurtem metodologii, który wywarł najsilniejszy wpływ na współczesną filozofię nauki. Z krytycznym racjonalizmem dyskutują w zasadzie wszystkie współczesne metodologie. W postaci zaproponowanej przez protoplastę całego nurtu Poppera jest on niezmiernie trudny do utrzymania. Grono najwybitniejszych uczniów Poppera, krytycznych racjonalistów tworzą: Imre Lakatos, John Watkins, Joseph Agassi, Alan E. Musgrave, Hans Albert, oraz Paul Karl Feyerabend, choć, ten ostatni, wypiera się jakichkolwiek niekrytycznych związków ze swoim mistrzem. Falsyfikacjonizm[edytuj | edytuj kod] Falsyfikacjonizm wywodzi się od słowa "falsyfikacja" (słowo wywodzi się z łac. falsum – fałsz) a to z kolei oznacza procedurę sprawdzania negatywnego i jest jedną z odmian rozumowania. Falsyfikacjonizm potraktowany zbiór procedur metodologicznych jest jednym ze stanowisk w kwestii rozwoju wiedzy naukowej. Tak rozumiany falsyfikacjonizm zwykle wiązany jest z nazwiskiem Karla Poppera, choć pewne idee odnaleźć można u Williama Whewella, Charlesa Sandersa Peirce'a czy Claude'a Bernarda. Falsyfikacja jako odmiana sprawdzania[edytuj | edytuj kod] Sprawdzanie – definiując za Ajdukiewiczem pojęcie – jakiegoś zdania, np. zdania „a jest b” polega na rozwiązaniu zadania, które znajduje swe słowne sformułowanie w tzw. pytaniu rozstrzygnięcia „czy a jest b?” . Rozwiązaniem jest udzielenie jednej z dwóch właściwych odpowiedzi: „a jest b” albo „a nie jest b” na podstawie stwierdzenia prawdziwości lub fałszywości pewnych następstw wyprowadzonych ze zdania „a jest b”. W związku z powyższym procedura sprawdzania nie wyznacza jednoznacznie postaci konkluzji, wyinferowanie której zakończy proces sprawdzania. W procesie sprawdzania wyróżnić można następujące fazy: (a) postawienie pytania rozstrzygnięcia: „czy a jest b?”; (b) wyprowadzenie ze zdania „a jest b” jakichś następstw; (c) uznanie lub odrzucenie tych następstw. Wnioskowanie (inferencja), prowadzące do uznania lub odrzucenia tych następstw i w sumie do uznania lub odrzucenia zdania sprawdzanego, przebiega jedną z dwóch dróg: (1) od odrzucenia następstw do odrzucenia racji – droga dedukcyjna; (2) od uznania następstw do uznania racji – droga dedukcyjna albo redukcyjna: (2.1.) dedukcyjna gdy następstwa są równoważne ze zdaniem sprawdzanym; (2.2.) redukcyjna gdy następstwa nie są równoważne ze zdaniem sprawdzanym. Tak rozumiane sprawdzanie występuje w dwóch odmianach: sprawdzanie pozytywne, które również występuje w dwóch odmianach: weryfikacji czyli potwierdzenia całkowitego (przykład: "Wszystkie dziewczyny w wieku 17-19 lat mieszkające obecnie w Łodzi są dziewicami" – całkowite potwierdzenie tego zdania jest możliwe, o zdaniu tym powiemy, że jest weryfikowalne, a procedurę potwierdzenia go – wskazując na owe dziewice – nazwiemy weryfikacją); konfirmacji czyli potwierdzenia częściowego (przykład: "Wszystkie orbity planet są elipsami" – całkowite potwierdzenie tego zdania nie jest możliwe, nic nie wiemy ani o orbitach planet których jeszcze nie ma, ani o orbitach planet, których już nie ma, o zdaniu tym powiemy, że jest konfirmowalne, a procedurę potwierdzenia – wskazując na orbity planet naszego układu słonecznego, czyli tylko na pewną podklasę planet – nazwiemy konfirmacją). sprawdzanie negatywne, które też występuje w dwóch odmianach: dyskonfirmacji, czyli osłabienia mocy danego twierdzenia (przykład: "Wszystkie dziewczyny w wieku 17-19 lat mieszkające obecnie w Łodzi są dziewicami" – o zdaniu tym powiemy, że jest dyskonfirmowalne i zostało zdyskonfirmowane wskazując, że niektóre z Łodzianek znajdujące się w tym przedziale wiekowym nie są dziewicami); falsyfikacji, czyli wykazania fałszywości (przykład: "Wszystkie orbity planet są okręgami" – o zdaniu tym powiemy, że jest falsyfikowalne i zostało sfalsyfikowane, wskazując na orbity planet naszego układu słonecznego). W praktyce, różnice między dyskonfirmacją a falsyfikacją są tak znikome, że, bardzo często, dla obydwu procedur stosuje się określenie falsyfikacja. Nieudaną próbę falsyfikacji jakiegoś twierdzenia nazywa się niekiedy (za Popperem) koroboracją. Teoria czy hipoteza została skoroborowana w chwili gdy nie udało się wykazać jej fałszywości. O takiej teorii lub hipotezie Popper mówi, że "okazała hart" ze względu na negatywny wynik eksperymentu falsyfikującego. W stosunku do następującego twierdzenia: "Wszystkie orbity planet są elipsami", powiedzieć możemy, że zostało skoroborowane ponieważ (mimo poszukiwań – prób falsyfikacji) nie jest znana orbita planety, która nie jest elipsą. Falsyfikacjonizm a inne stanowiska w rozwoju wiedzy naukowej[edytuj | edytuj kod] Imre Lakatos w rozprawie Falsification and Methodology of Scientific Research Programmes – (polski przekład Falsyfikacja a metodologia naukowych programów badawczych), która jest jednym z rozdziałów książki Criticism and the Growth of Knowledge (A. Musgrave & I. Lakatos eds.) stanowiącej rozszerzony zapis dyskusji z międzynarodowego kolokwium w Londynie z roku 1969 nad zagadnieniem zbudowania teorii wiedzy naukowej, dyskusji toczącej się pomiędzy zwolennikami krytycznego racjonalizmu a uhistorycznioną filozofią nauki – przedstawił następujące grupy stanowisk badające problem rozwoju wiedzy naukowej: justyfikacjonizm, probabilizm, dogmatyczny, naiwny i wyrafinowany falsyfikacjonizm. Rozważania Lakatosa uzupełnione tu będą poszerzonym opisem justyfikacjonizmu, naiwnego falsyfikacjonizmu, oraz dwoma bardzo istotnymi ujęciami tego problemu: koncepcją paradygmatycznego rozwoju wiedzy naukowej oraz kontrindukcjonizem. Justyfikacjonizm[edytuj | edytuj kod] Justyfikacjonizmem nazywa Lakatos stanowisko, zgodnie z którym wszelka wiedza naukowa składa się z twierdzeń dowiedzionych. W ramach tego stanowiska „klasyczni intelektualiści” („racjonaliści” w wąskim tego słowa znaczeniu – np. Kartezjusz czy Kant) oraz „empiryści” (np. Locke czy Hume) wymagali aby nie twierdzić niczego, co nie jest dowiedzione. Ta tradycja była do wieku XX dominującą tradycją racjonalnego myślenia, w jej ramach występowały trzy podstawowe nurty: kartezjanizm, kantyzm oraz klasyczny empiryzm. Wszystkie one zgodne były w jednej zasadniczej kwestii: procedury dedukcyjne pozwalają jedynie na poprawne wnioskowania, czyli na przekazywanie prawdy, nie pozwalają jednak na dowodzenie (ustalanie) prawdy. Problem jaki stanął przed nimi polegał na rozstrzygnięciu natury tych wszystkich twierdzeń (aksjomatów), których prawdziwość dowieść można jedynie środkami pozalogicznymi. Klasyczni intelektualiści odwoływali się tu do intuicji intelektualnej, oczywistości czy objawienia, zaś empiryści do względnie małego zbioru twierdzeń faktualnych, ujmujących twarde fakty, których wartość logiczną ustalało samo doświadczenie i które tworzyły niepodważalną, empiryczną bazę nauki. Wszyscy oni zgodni byli w jeszcze jednej zasadniczej kwestii – pojedyncze zdanie wyrażające twardy fakt obalić może teorię ogólną, natomiast niewielu z nich twierdziło, że skończona koniunkcja twierdzeń faktualnych może dowieść (indukcyjnie) teorii naukowej. Intelektualistom dedukcyjna logika pozwalała na dowodzenie twierdzeń naukowych każdego rodzaju, o ile zaakceptowane zostaną ich aksjomaty. Dla empirystów sprawa się komplikuje, bowiem dowodzenie na podstawie wąskiej bazy empirycznej wymaga logiki innego rodzaju, logiki indukcyjnej, pozwalającej na przechodzenie od twierdzeń jednostkowych do twierdzeń ogólnych. O niepowodzeniach ich programów pisze Lakatos następująco: Jedni i drudzy zostali jednak pokonani: kantyści przez geometrie nieeuklidesowe i nienewtonowską fizykę, empiryści zaś przez logiczną niemożliwość ustalenia bazy empirycznej (fakty nie mogą, na co wskazywali kantyści, dowodzić twierdzeń) i ustanowienia logiki indukcyjnej (żadna logika nie może w niezawodny sposób zwiększać treści. Okazało się, że wszystkie teorie są równie nieudowodnialne. Wszystkie odmiany epistemologii justyfikacjonistycznej, dla których zmysły są podstawowym źródłem wiedzy orzekają o istnieniu szczególnego stanu umysłu (nazywanego „odpowiednim”, „normalnym”, „zdrowym”, „nieuprzedzonym”, by podać tylko najczęściej używane określenia) pozwalającego na dokonywanie obserwacji prawdy, taką jaka sama z siebie się jawi. Justyfikacjoniści proponują jakąś formę psychoterapii w celu oczyszczenia umysłu i otwarcia się na rzeczywistość "taką jaka ona jest w swej własnej istocie". Dla klasycznych empirystów umysł jest tabula rasa – skutkiem określonej psychoterapii staje się uwolniony od wszelkich przesądów teoretycznych. Dla Kartezjusza umysł oczyszczany jest aż do samego cogito, w którym na nowo ustanawia on ego i odnajduje boską dłoń oczywistości wiodącą ku prawdzie. Takie pasywistyczne ujęcie charakterystyczne dla klasycznego empiryzmu i kartezjanizmu traktuje wiedzę prawdziwą jako „odcisk przyrody” w doskonale biernym umyśle. Jedynym rezultatem umysłowej aktywności są zniekształcenia i uprzedzenia. Neopozytywiści w latach 20 i 30 naszego stulecia rozszerzyli na nauki empiryczne metodę logistyczną, jakiej używali w matematyce Gottlob Frege, Giuseppe Peano, Bertrand Russell i David Hilbert do formalizowania systemów aksjomatycznych. Ich ujęcie struktury teorii naukowej jako odpowiednio uporządkowanego zbioru zdań wyrażonego przy pomocy języka formalnego utrzymało się na tyle długo, że zostało nazwane – przez amerykańskiego filozofa z nurtu analitycznego Hilarego Putnama – Przyjętym Ujęciem niekiedy zwanego również Standardową Koncepcją Teorii Naukowych. Refleksja nad metodą końca XIX w oraz wieku XX w znaczący sposób różni się od pojmowania metodologii w czasach nowożytnych, kiedy to pojmowano ją jako zbiór reguł pozwalający na mechaniczne (algorytmiczne) rozwiązywanie problemów. Współczesne metodologie, stwierdza Imre Lakatos, ujmują zagadnienie inaczej. ... na współczesne metodologie lub „logiki odkrycia” składają się po prostu zbiory (chyba nawet ściśle nie wiążących, a tym bardziej mechanicznych) reguł oceniania gotowych, wyartykułowanych teorii. Często te reguły, lub systemy oceniania, służą również jako „teorie racjonalności naukowej”, „kryteria demarkacji” lub „definicje nauki”. ... Reguły te pełnią podwójną funkcję. Funkcjonują, po pierwsze, jako kodeks uczciwości naukowej, którego łamanie jest nietolerowane; po drugie zaś, jako twarde rdzenie (normatywnych) historiograficznych programów badawczych. W ramach neopozytywistycznego modelu wiedzy mamy do czynienia ze sztywną demarkacją na zdania sensowne i bezsensowne, a w ramach tych pierwszych na prawdziwe i prawdopodobne. Doprowadziła ona do takiego oto horyzontalnego modelu wiedzy: mamy prawdziwe zdania podstawowe, orzekające się o faktach oraz opierające się na nich prawdopodobne, wyższego rzędu, zdania uniwersalne orzekające się o grupach faktów. Praktykujący naukowiec musi pamiętać o odmienności tych dwóch poziomów i w żadnym przypadku ich ze sobą nie utożsamiać. Musi dokonywać w określony sposób obserwacji, poddawanych później uogólnieniu, zgodnie z regułami indukcyjnej logiki nauki (jakich bezskutecznie poszukiwano w ramach tego modelu wiedzy). Takie i tylko takie działania były racjonalne i tylko taka metoda rozstrzygała o prawomocności poznania. Istotę indukcyjnego modelu wiedzy za Imre Lakatosem przedstawić można następująco: Gdy indukcjonista akceptuje twierdzenie naukowe, akceptuje je jako dowiedzione, odrzuca je, jeśli dowiedzione nie jest. Jego zasady naukowe są ścisłe: twierdzenie musi być albo dowiedzione na podstawie faktów, albo dedukcyjnie bądź indukcyjnie – wyprowadzone z innych twierdzeń, już dowiedzionych. ... Krytyka indukcjonistyczna ma przede wszystkim charakter sceptyczny: polega raczej na wykazywaniu, że pewne twierdzenie nie zostało dowiedzione, a zatem jest pseudonaukowe, niż na wykazywaniu, że jest fałszywe. ... Indukcjonistyczny historyk uznaje jedynie dwa rodzaje autentycznych odkryć naukowych: twarde zdania faktualne i indukcyjne uogólnienia. One i tylko one stanowią osnowę jego historii wewnętrznej. ... Kiedy radykalnie indukcjonistyczny historyk stanie wobec problemu, dlaczego niektórzy wielcy naukowcy byli dobrego zdania o metafizyce, i co więcej, dlaczego sądzili, że ich odkrycia były wielkie z powodów, które w świetle indukcjonizmu wydają się bardzo dziwaczne, uzna te problemy „fałszywej świadomości” za przedmiot badań psychopatologii, czyli historii zewnętrznej. Znaczna część poglądów filozofów z kręgu logicznego empiryzmu zajmująca się badaniem naukowym z punktu widzenia oceny rezultatów poznawczych utożsamiała metodę zdobywania wiedzy z metodą jej uzasadniania. Wiodącą była dla nich teza o empirycznej genezie wiedzy oraz o kryteriach empirycznej sensowności, związana ze stanowiskami empirycznego i metodologicznego genetyzmu wywodzącymi wszelką ludzką wiedzę z doświadczenia i w doświadczeniu upatrującymi jej jedynego uzasadnienia. Obiektywne poznanie świata to poznanie oparte na czystym doświadczeniu, czyli na obserwacji nagich faktów. Zaobserwowane fakty stanowią granicę ścisłości i pewności naukowej, po przekroczeniu której rozpoczyna się wiedza przypuszczalna. Zadaniem filozofii jest krytyczna analiza języka nauki celem oczyszczenia języka z wszelkich nieempirycznych elementów. Punktem wyjścia jest tu teza o biernej roli umysłu w procesie poznania – umysł nasz wtedy jest najlepiej przygotowany do poznawania świata, gdy jest wolny od uprzedzeń w postaci z góry, bez doświadczenia, powziętych spekulacji i oczekiwań, które nie dają się przełożyć na język obserwacji. Bazą, czyli fundamentem naszej empirycznej wiedzy są uznane zdania spostrzeżeniowe, o charakterze introspekcyjnym bądź ekstaspekcyjnym, tylko one bowiem są definitywnie rozstrzygnięte pod względem prawdziwościowym. Zdania te ujmujące nagie fakty stanowią bazę dla pozostałych czynności naukowych, czyli ich opisu i uporządkowania. Ze względu na zdania spostrzeżeniowe akceptowane mogą być inne zdania nauki, zdania wykraczające poza granice obserwacji; przykładowo: prognozy (czyli przewidywania), uogólnienia empiryczne, itp. O naukowej postawie badacza świadczy nie tylko jego język empiryczny oraz stosowana przez niego metoda doświadczalna, świadczy o niej również rodzaj problemów jakie badacz podejmuje. Jedynymi problemami naukowymi są problemy nie zmuszające nas do nazbyt odległego wykraczania poza wyniki obserwacji. Właśnie dla tych powodów klasyczne problemy filozofii są problemami pseudonaukowymi, jako że nie dają się rozwiązać przy pomocy ostrożnych metod empirycznych; czyli obserwacji i indukcji. Granica pomiędzy sensem i nonsensem, zwana kryterium demarkacji, zapewniająca wyrażeniom naszego języka (zdaniom w sensie gramatycznym i logicznym) sensowność przebiega na dwóch płaszczyznach: Sensowne są zdania prawdziwe ze względu na swą formę, czyli tautologie oraz zdania fałszywe ze względu na swą formę, czyli prawdy i fałsze konieczne. Takie zdania mają charakter analityczny i jako takie nic nowego o świecie nie mówią. Tylko takie nietautologiczne zdania są sensowne, które sens swój posiadają ze względu na określony stosunek do zdań spostrzeżeniowych. Sensowne są zatem tylko zdania rozstrzygane przez skończoną koniunkcję zdań protokolarnych (wczesna wersja kryterium demarkacji) lub potwierdzalne indukcyjnie przez skończone koniunkcje zdań protokolarnych (późniejsze wersje kryterium demarkacji). O sensowności danego wyrażenia orzekała metoda jego rozstrzygania – dla zdań weryfikacja, orzekanie dla nazw. Nazwy indywidualne i orzeczniki obserwacyjne (czyli nazwy własności obserwowalnych, których przysługiwanie lub nieprzysługiwanie indywidualnym makroskopowym przedmiotom da się definitywnie rozstrzygnąć o krótki, skończony ciąg prostych obserwacji) to całkowicie zinterpretowane, a więc w pełni sensowne wyrażenia nazwowe języka empirycznego. Sensowność wszelkich innych wyrażeń nazwowych języka zależy od ich definiowalności przez nazwy całkowicie zinterpretowane. Teorie sprawdzania logicznego empiryzmu odwołują się każdorazowo do konfrontowania twierdzeń wyprowadzanych ze sprawdzalnych hipotez ze zdaniami czysto empirycznymi. W następujących etapach przedstawić można ewolucję empirystycznego kryterium znaczenia poznawczego, inaczej to nazywając: ewolucję kryterium demarkacji na sfery: nauki i nie-nauki (sensu i non-sensu): Pierwszą wersję owego kryterium stanowił wymóg pełnej zasadniczej weryfikowalności. Funkcjonował on we wczesnej fazie rozwoju Koła Wiedeńskiego. Zdanie ma znaczenie empiryczne wtedy i tylko wtedy, gdy nie jest analityczne i wynika logicznie z pewnego skończonego i niesprzecznego zbioru zdań obserwacyjnych. Zarzuty wobec tego kryterium przedstawić można następująco: (1) wyklucza ono z obrębu nauki wszystkie zdania uniwersalne; (2) wyklucza on zdania zawierające zarazem kwantyfikator ogólny i szczegółowy, których również nie można wydedukować ze skończonego zbioru zdań obserwacyjnych; (3) do dowolnego zdania spełniającego ów wymóg, alternatywnie dołączyć można dowolne zdanie owego wymogu nie spełniające. Alternatywa tych zdań stanowiła będzie logiczną konsekwencję zdania spełniającego wymóg całkowitej weryfikowalności, co z kolei pozostanie w sprzeczności z wymogiem całkowitej weryfikowalności. (Swoistą wersją owego kryterium – przedstawiony tu w dogmatycznym falsyfikacjonizmie – stanowi wymóg pełnej zasadniczej falsyfikowalności.) Sprawdzenie (weryfikacja lub falsyfikacja) zdania empirycznego sprowadza się do jednego z dwóch wymogów: bezpośredniego sprawdzenia na podstawie aktu percepcji, albo; sprawdzenia pośredniego, dokonującego się drogą bezpośredniego sprawdzenia zdań wyprowadzonych dedukcyjnie ze zdania protokolarnego oraz z innych już zweryfikowanych zdań. Tak radykalnie sformułowana zasada weryfikacji twierdzeń naukowych, pod wpływem krytyki przeszła radykalną ewolucję w kierunku liberalizacji wymogu weryfikowalności zdań. Wymogu całkowitej weryfikacji oraz możliwości falsyfikacji nie spełniają jednak uniwersalne zdania (prawa) nauki (nie można zweryfikować zdania z kwantyfikacją ogólną, np. Wszyscy ludzie są śmiertelni, bowiem, w tym konkretnym przykładzie, nic nie wiemy o przypadkach przyszłych). Próby rozwiązania owej trudności szły w dwóch kierunkach: wersja Schlicka: Moritz Schlick uznaje prawa naukowe za instrukcje. Powołując się na Wittgensteina utrzymywał pogląd, że uniwersalne prawa nauki są zdaniami nie posiadającymi właściwości sądu, nie są zatem ani prawdziwe ani fałszywe, są jedynie instrukcjami, czyli regułami możliwego działania intelektualnego pokazującymi nam jak dochodzić do zdań – sądów. Tym oto sposobem Schlick próbuje uwolnić się od faktu niesprawdzalności całkowitej uniwersalnych praw nauki. wersja Carnapa: Rudolf Carnap warunek weryfikowalności poddał istotnej modyfikacji – w miejsce weryfikowalności zdań ogólnych żądał ich konfirmowalności. Próbując uprawomocnić teorię naukową porzucono pierwotnie akceptowaną postać reguł korespondencji – między zdaniami protokolarnymi a teorią, do której się odnosiły – zastępując je zdaniami redukcyjnymi. Wprowadzenie zdań redukcyjnych pociągnęło za sobą konieczność rezygnacji z weryfikowalności jako kryterium sensowności i zastąpienia jej kryterium testowalności (konfirmowalności) jako kryterium sensowności poznawczej zdań teoretycznych. Istotę kryterium testowalności wyrazić można za pomocą następującej tezy: Sąd ma znaczenie (jest naukowy) jeśli można z niego wyprowadzić prawdziwe sądy. Kolejny etap to kryterium Ayera, które przedstawić można następująco. Zdanie S ma treść empiryczną, jeżeli z koniunkcji S i odpowiednich hipotez pomocniczych możliwe jest wywiedzenie zdań obserwacyjnych, które nie wynikają z samych hipotez pomocniczych. Sam Ayer zauważył, że jego kryterium jest nazbyt szerokie, wyposaża bowiem w treść empiryczną dowolne zdanie. Przyjmijmy zdanie S mówiące: "Absolut jest doskonały" a jako hipotezę pomocniczą zdanie: "Jeśli absolut jest doskonały, to to jabłko jest czerwone". Na ich podstawie wydedukować można zdanie obserwacyjne: "To jabłko jest czerwone". Treść swego kryterium poddał Ayer modyfikacji, dopuszczając jako hipotezy pomocnicze jedynie zdania analityczne lub takie zdania empiryczne, które są niezależnie sprawdzalne. Jednakże ma tu zastosowanie zarzut drugi z kryterium falsyfikowalności. Trudności, jakie stanęły przed owymi kryteriami, skłoniły Carla Gustava Hempla do następującej uwagi. Myślę, że nie ma sensu poszukiwanie adekwatnego kryterium sprawdzalnościowego opartego na dedukcyjnych stosunkach do zdań obserwacyjnych. Następny etap ewolucji kryterium demarkacji to analizy Hempla dotyczące przekładalnościowego kryterium znaczenia poznawczego, którego podstawy sformułował Carnap. Hempel formułuje je następująco. Zdanie ma znaczenie poznawcze wtedy i tylko wtedy, gdy jest przekładalne na jakiś język empiryczny. Jak łatwo zauważyć, kryterium to jest nazbyt wąskie, dopuszcza bowiem jako sensowne terminy obserwacyjne, pozbawionymi sensu czyniąc terminy dyspozycyjne. Dopiero drogą dopuszczenia do języka empirystycznego zdań (definicji) redukcyjnych, zasięg stosowalności owego kryterium można poszerzyć. Do wyjaśnienia pozostanie tu jeszcze problem konstruktów teoretycznych takich jak np. "potencjał grawitacyjny", "pole elektryczne", itp., których nagminnie używają współczesne teorie naukowe, a ani definicje ani zdania redukcyjne owych terminów nie są w stanie wprowadzić w oparciu o predykaty obserwacyjne. Hempel proponuje następującą drogę przeformułowania empirystycznego kryterium znaczenia. Jego punkt wyjścia przedstawia się następująco: W rzeczy samej treści wartościowego empirycznie zdania nie można, ogólnie biorąc, wyczerpująco wyrazić za pomocą jakiegokolwiek zbioru zdań obserwacyjnych. W olbrzymim skrócie propozycję Hempla przedstawić można następująco. Empirystyczne kryterium znaczenia uznać należy za propozycję językową, która jako taka nie jest ani prawdziwa ani fałszywa, lecz adekwatna lub nie adekwatna. O adekwatnym kryterium znaczenia można mówić gdy spełnione są dwa warunki. Warunek pierwszy, eksplikacja musi być wystarczająco głęboką analizą powszechnie przyjętego znaczenia explicandum, analizą opierającą się na twierdzeniach o charakterze empirycznym. Warunek drugi, eksplikacja stanowić musi racjonalną rekonstrukcję eksplicandum – musi ona, posiłkując się logiką, stworzyć ogólny aparat pojęciowy pozwalający na spójne i precyzyjne przeformułowanie oraz na teoretyczną systematyzację kontekstów w jakich używane jest eksplicandum. Probabilizm[edytuj | edytuj kod] Alternatywę dla tych stanowisk stanowić miał probabilizm, kierunek rozwijany przez grupę filozofów z Cambridge, którzy proponowali zastąpienie idei justyfikacji ideą prawdopodobieństwa. Pomimo, że teorie naukowe są w równym stopniu nieudowodnialne, to można im przypisać różne stopnie prawdopodobieństwa – szacowanego za pomocą rachunku prawdopodobieństwa – ze względu na dostępny materiał empiryczny. Duże osiągnięcia na tym polu miał Rudolf Carnap. Istotę tego stanowiska przedstawia Lakatos następująco. Naukowa uczciwość wymaga zatem mniej niż sądzono: polega ona na wypowiadaniu jedynie teorii wysoce prawdopodobnych; a nawet na określeniu po prostu, dla każdej teorii naukowej, dostępnych danych doświadczalnych i prawdopodobieństwa teorii w ich świetle. Probabilizm, będący bardziej wyrafinowaną wersją justyfikacjonizmu, ideę weryfikacji próbuje zastąpić ideą prawdopodobieństwa, bazująca na indukcji eliminacyjnej i enumeracyjnej. Indukcja z przesłanek spostrzeżeniowych, które dotyczą indywidualnych i zaobserwowanych przypadków pozwala jako wniosek wyprowadzić następujące zdania: zdanie o nowym przypadku, jeszcze nie zaobserwowanym, zwane przewidywaniem indukcyjnym lub wnioskowaniem przez analogię; zdanie o wszystkich przypadkach pewnej klasy, zwane indukcją uogólniającą. Obydwa powyższe zdania przedstawić można pod postacią następującego schematu wnioskowania, zwanego indukcją enumeracyjną, w którym S i P są nazwami własności obserwowalnych. S1 jest P i S2 jest P i ... Sn jest P Nie zaobserwowano elementów klasy S nie mających własności P Zatem: (1) Sn+1 ma własność P (czyli: następny, jeszcze nie zaobserwowany element klasy S ma własność P), lub (2) Każde S jest P. Celem przekształcenia powyższego schematu w schemat indukcji eliminacyjnej należy dołączyć do niego warunek głoszący, że przedmioty S1, ... Sn są jak najbardziej różnorodne pod wieloma względami, celem eliminacji poprzez przesłanki jak najwięcej hipotez konkurencyjnych względem wniosku indukcyjnego. Postępowanie badawcze ma cztery etapy. Etap pierwszy polega na zgromadzeniu obserwacji będących przesłankami o postaci „S jest P”. Etap drugi polega na postawieniu ogólnej hipotezy, której zasięg (czyli klasa S będących P) jest prowizorycznie oszacowany na podstawie dostępnych wyników obserwacji. Etap trzeci polega na sprawdzeniu uogólnienia poprzez nowe obserwacje, celem ostatecznego ustalenia zasięgu hipotezy drogą jej zawężenia lub rozszerzenia w perspektywie otrzymanych wyników. Etap czwarty, czyli uzasadnienie wniosku indukcyjnego, innymi słowy mówiąc nadanie mu określonego prawdopodobieństwa, przy założeniu, że jego prawdopodobieństwo ze względu na stwierdzone w przesłankach wyniki obserwacji jest większe od prawdopodobieństwa początkowego, przebiega dwojako, w zależności od tego czy mamy do czynienia z indukcją enumeracyjną czy eliminacyjną. W przypadku indukcji enumeracyjnej prawdopodobieństwo wniosku jest tym większe, im większa jest ilość przeprowadzonych obserwacji. Zaś w przypadku indukcji eliminacyjnej prawdopodobieństwo wniosku zależy od ilości różnorodnych obserwacji, innymi słowy mówiąc, od ilości wyeliminowanych hipotez konkurencyjnych. Jeżeli prawdopodobieństwo wniosku okaże się duże (tzn. bliskie jedności) lub okaże się większe od prawdopodobieństwa negacji wniosku, to wniosek należy uznać. Jest to tzw. zasada racji dostatecznej w postępowaniu indukcyjnym. Co oznacza użyte w powyższych zdaniach słowo „prawdopodobieństwo”? Traktowane jest ono tu jako uogólnienie pojęcia prawdy, teoria wnioskowania dedukcyjnego jest granicznym przypadkiem logiki indukcji, dedukcyjne operacje logiczne są granicznymi przypadkami operacji indukcyjnych. Ogólna zasada indukcji w ujęciu Rudolfa Carnapa, tzw. nierówność Carnapa, przedstawia się następująco. p(G, e1... en) > p(G) (Symbole czytamy kolejno: p – prawdopodobieństwo, G – generalizacja (uogólnienie) typu „Każde S jest P”, e 1…. en – n kolejnych wyników obserwacji typu Si jest P.) Przy akceptacji tezy, że indukcyjne uzasadnienie prawa lub teorii przez przesłanki polega na zwiększeniu jego prawdopodobieństwa początkowego, problemem uprawomocnienia indukcji nazywa się poszukiwanie takiej teorii prawdopodobieństwa indukcyjnego, w świetle której nierówność Carnapa nazwać można prawdziwą. Chodzi tu przede wszystkim o to, by wykazać, że istnieje nie prowadzący do sprzeczności sposób przyporządkowania sprawdzanym indukcyjnie hipotezom prawdopodobieństwa początkowego różnego od zera. Należy w tym miejscu zauważyć, że nie istnieje metoda niesprzecznego przyporządkowywania początkowego prawdopodobieństwa różnego od zera wszystkim godnym uwagi hipotezom i teoriom. Zgodnie z teorią prawdopodobieństwa indukcyjnego prawdopodobieństwo początkowe wszelkich praw i teorii naukowych jest równe lub bliskie zeru dla każdego, dostatecznie dużego, uniwersum a zatem żadna ilość zgodnych z nim wyników obserwacji nie jest zdolna zwiększyć ich początkowego prawdopodobieństwa i zbliżyć go do jedności. Nierówność Carnapa nie jest zatem nigdy spełniona. Głównie za sprawą wysiłków K.R. Poppera okazało się jednak, że niezależnie od dostępnych świadectw empirycznych wszystkie teorie mają zerowe prawdopodobieństwo. Konsekwencją tego jest sąd, że wszystkie teorie są nie tylko w takim samym stopniu nieudowodnialne, ale i nieprawdopodobne. Falsyfikacjonizm[edytuj | edytuj kod] Wraz ze zburzeniem utopii justyfikacjonizmu i probabilizmu zdaniem Lakatosa rozpoczyna się „właściwa” filozofia nauki – z naczelnymi dla niej hasłami: aktywistycznej koncepcji umysłu, względności wiedzy oraz popperowską rewolucją naukową – odzwierciedlana w stanowiskach naiwnego, a zwłaszcza wyrafinowanego falsyfikacjonizmu. W przeciwieństwie do pasywistycznego stanowiska justyfikacjonizmu , wywodzący się od Kanta aktywizm utrzymuje, że nie można odczytać księgi przyrody bez jej uprzedniej interpretacji w świetle naszych oczekiwań i teorii. Takie aktywistyczne stanowisko dzieli Lakatos na dwa odmienne: aktywizm konserwatywny (Kant) i aktywizm rewolucyjny. Ujęcie konserwatywne utrzymywało, że wszystkie nasze podstawowe oczekiwania są wrodzone, że za ich pomocą przekształcamy rzeczywistość w to, co zwiemy naszym światem – żyjemy i umieramy w więzieniu naszego schematu pojęciowego. Rewolucyjni aktywiści (Popper, Lakatos, Kuhn, Feyerabend) utrzymują, że schematy pojęciowe mogą być rozwijane, oraz zastępowane innymi, lepszymi schematami – to my wytwarzamy nasze więzienia i my możemy je burzyć. Lakatos zauważa, że skutkiem prac Kanta i Poppera, jak i inspirowanych przez nich psychologów, okazało się, że taka empirystyczna psychoterapia pasywistyczna nie może się powieść, ponieważ nie istnieją wrażenia, które nie są przesiąknięte oczekiwaniami, czego konsekwencją jest to, że nie istnieje psychologiczne (naturalne) rozróżnienie na twierdzenia obserwacyjne i teoretyczne. Nie istnieje zatem również – a właściwie należałoby powiedzieć: jest pozbawione sensu – rozróżnienie pomiędzy nie udowodnionymi teoriami a dowiedzioną bazą empiryczną. Wszystkie zatem twierdzenia nauki mają charakter tymczasowy. Dogmatyczny (naturalistyczny) falsyfikacjonizm[edytuj | edytuj kod] Dogmatyczny falsyfikacjonizm (charakterystyczny dla bardzo wczesnych poglądów Poppera, jeszcze sprzed ukazania się Logik der Forschung) przyjmuje za empirystami niepodważalną bazę empiryczną (stąd nazwa "dogmatyczny"), nie przenosząc owej własności na teorie naukowe, które uważa za przypuszczenia. Empiryczne kontrświadectwo jest instancją ostateczną rozstrzygającą o wartości teorii. Świadectwo doświadczenia nie jest w stanie udowodnić teorii, może ją jedynie odrzucić. W ramach tego podejścia istnieją dwojakiego rodzaju zdania mające naukowy charakter (a) w bazie empirycznej, udowodnione zdania faktualne, (b) w teorii, zdania falsyfikowalne, czyli takie zdania, dla których istnieją logiczne, matematyczne lub eksperymentalne techniki pozwalające wyznaczyć zdania mogące je obalić. Empiryczna baza teorii jest zbiorem jej potencjalnych falsyfikatorów. Rozwój nauki jest tu ścieraniem się teorii ze zdaniami obserwacyjnymi ujmującymi "nagie fakty". Tylko tego typu zdania należą do nauki: wszystkie niefalsyfikowalne twierdzenia (nie będące tautologiami) mają charakter metafizyczny i jako takie wyłączone są z jej obrębu. Dogmatyczny falsyfikacjonizm opiera się na zbyt ostrym kryterium demarkacji (uznającym za naukowe tylko te teorie, które mogą być obalone przez fakty, niepodważalną bazę empiryczną) a u jego podstaw tkwią dwa fałszywe założenia : (a) istnieje naturalne, psychologistyczne rozróżnienie między twierdzeniami teoretycznymi a obserwacyjnymi, (b) jeśli zdanie obserwacyjne spełnia psychologistyczne kryterium faktualności, to jest prawdziwe na podstawie doświadczenia (zostało dowiedzione przez fakty). Owe założenia wraz z tak radykalnym kryterium demarkacji pozostawiają poza obrębem nauki klasę teorii powszechnie uznawanych za naukowe, a mianowicie teorie, w których występuje warunek ceteris paribus, będący nota bene nie wyjątkiem lecz regułą. Polega on na tym, iż w określonej teorii przewiduje się brak jakiegoś jednostkowego zdarzenia tylko pod warunkiem, że żaden inny czynnik, mogący znajdować się gdziekolwiek, nie wywiera na owo zdarzenie jakiegoś wpływu. Wynika z tego zatem, że teoria nie stoi w sprzeczności z samymi zdaniami obserwacyjnymi, lecz z koniunkcją klauzuli ceteris paribus i zdań obserwacyjnych. Jednocześnie owej klauzuli niepodobna usunąć z bazy empirycznej, ponieważ może być zaobserwowane zajście o jakim orzeka się klauzula. Przy tak ostrym kryterium demarkacji nieobalalne są również wszelkie teorie probabilistyczne, ponieważ nie sposób ich obalić skończoną koniunkcją zdań obserwacyjnych. Swoistą wersję kryterium demarkacji stanowi w tej wersji falsyfikacjonizmu wymóg pełnej zasadniczej falsyfikowalności: Zdanie ma znaczenie empiryczne wtedy i tylko wtedy, gdy zasadniczo poddawalne jest pełnemu obaleniu przez skończoną ilość danych obserwacyjnych, czyli dokładniej: Wymóg pełnej zasadniczej falsyfikowalności: Zdanie ma znaczenie empiryczne wtedy i tylko wtedy, gdy jego negacja nie jest zdaniem analitycznym i wynika logicznie z pewnego skończonego niesprzecznego zbioru zdań obserwacyjnych. Zarzuty przedstawić można następująco: (1) wymóg ten wyklucza wszystkie zdania czysto egzystencjalne, oraz wszystkie zdania wymagające mieszanej (tj. ogólnej i szczegółowej) kwantyfikacji; (2) z dwóch zdań, z których jedno jest falsyfikowalne, a drugie nie, koniunkcyjnie utworzyć można zdanie falsyfikowalne, które jednak nie będzie poddawało się wymogowi falsyfikowalności; (3) dla dowolnego (obserwacyjnego) predykatu dyspozycyjnego, jego kwantyfikacja ogólna będzie miała postać zdania sensownego, natomiast egzystencjalna, nie (ze względu na zarzut pierwszy). Naiwny (hipotetyczny) falsyfikacjonizm[edytuj | edytuj kod] Dla tej wersji falsyfikacjonizmu najbardziej reprezentatywnym jest stanowisko Karla R. Poppera, niekiedy nazywane hipotetyzmem – stąd nazwa "hipotetyczny falsyfikacjonizm". Filozofia nauki Alberta Einsteina jest podobna do tej wersji falsyfikacjonizmu. Zapewne jest to wynikiem ożywionej korespondencji Einsteina z Popperem. Einstein nigdy nie określał siebie mianem krytycznego racjonalisty. Falsyfikacjonizm Poppera wykazał tymczasowy charakter twierdzeń naukowych. Wykazał również, iż tymczasowe twierdzenia nauki sprawdzane są przy pomocy zdań o konwencjonalnym charakterze. Jedynym co pozostawało pewne i niezmienne to metoda: krytyczny racjonalizm – logika odkrycia naukowego, gwarantująca racjonalność postępowania badawczego. W perspektywie jego metodologii trudno uznać za racjonalną tę lub inną teorię, ponieważ podstawa uprawomocnienia jest zawsze nierozerwalnie związana z arbitralnie przyjętą empiryczną "bazą". Można jedynie mówić o racjonalności samego rozwoju nauki dokonując zestawienia następujących po sobie teorii, oraz porównując je pod względem ich podobieństwa do prawdy. Jego teoria nauki jest diachroniczna, dotyczy bowiem głównie wzajemnego stosunku następujących po sobie teorii. Wpływowi tej wersji falsyfikacjonizmu uległo wielu filozofów nauki i zaowodowych uczonych. Ten silny wpływ Poppera przez analogię do tytułu I tomu jego Open Society (The Spell of Plato – Urok Platona), nazwać można "urokiem Poppera". Na czym on polega? Filozofia nauki Poppera jest względnie prostym zespołem reguł postępowania, jakim podporządkować się musi uczony, o ile chce się przyczynić do wzrostu wiedzy. (Inną sprawą jest faktyczna stosowalność tych reguł). Nie są to konkretne reguły dotyczące zachowania się w konkretnych sytuacjach, tylko pewnego rodzaju metadyrektywy, które ukierunkowują badania (mogą one być również nazwane "kryteriami naukowej racjonalności"). Można je wyrazić tak. Bądź krytyczny – dla sformułowanej przez siebie teorii poszukuj kontrprzypadków, a nie potwierdzeń, które nie dość, że są łatwiejsze do znalezienia, to jeszcze uśpią twoją czujność. Duża ilość potwierdzających przypadków powodowała będzie, że niewielka ilość kontrprzypadków (a może tylko jeden lub dwa), z jakimi się zetkniesz, nie będzie przez ciebie brana pod uwagę. A to kontrprzypadki są miejscami, w których twoja teoria zderza się z rzeczywistością. To one informują cię, że popełniłeś błąd. Dlatego zawsze poszukuj dla teorii kontrświadectw i dopiero niepowodzenia w ich poszukiwaniu mogą cię tymczasowo upewnić, że twoja teoria okazała hart, czyli, że tymczasowo może zostać przyjęta ze względu na negatywny wynik eksperymentu falsyfikującego. Masz jednak obowiązek oczekiwać, że twoja aktualna teoria i tak zostanie zastąpiona inną, lepszą teorią. Lepszą, czyli w wyższym stopniu falsyfikowaną, czyli taką, która będzie od twojej bardziej ogólna i przejdzie te testy, których twoja przejść nie zdołała. To wszystko, czego oczekiwać możesz od każdej teorii, bowiem krytyczne sprawdzanie teorii nie ma naturalnego końca, albowiem końca takiego nie ma rozwój nauki. Zasadnicze idee tej wersji falsyfikacjonizmu przedstawić można w następujący sposób. Podstawowym narzędziem falsyfikacjonizmu Poppera są twierdzenia bazowe. Wnioskowanie falsyfikujące przebiega według schematu modus tollens – [(p→q)٠~q]→~p. Do jego wykorzystania potrzebny jest szczególny rodzaj twierdzeń (zdań), których używa się jako przesłanki. Twierdzenia te należą do tzw. "bazy empirycznej" i nazwane zostały przez Poppera "twierdzeniami bazowymi" (basic statements, basic propositions, test statements). Posiadając tego typu twierdzenia możemy daną teorię nazwać empiryczną, wtedy gdy dokonuje jednoznacznego podziału wszystkich możliwych twierdzeń bazowych w danym języku na dwie podklasy: klasę twierdzeń sprzecznych z daną teorią (wyrażających te zdarzenia, których teoria zakazuje), nazwaną klasą potencjalnych falsyfikatorów, oraz podklasę twierdzeń z daną teorią niesprzecznych. Konwencjonalizm polega tu na tym, że to my decydujemy, które twierdzenia należy przyjąć jako bazowe. W odróżnieniu od klasycznego konwencjonalizmu Poincarégo nasza decyzja dotyczy jedynie twierdzeń bazowych a nie twierdzeń uniwersalnych. Metodologia popperowska wręcz zakazuje aby o wyborze pomiędzy teoriami miała decydować swobodna decyzja uczonego, ponieważ przy takim stanie rzeczy o akceptacji teorii zaczęłyby decydować pozanaukowe czynniki, a nie przeprowadzone testy. Decyzje dotyczące twierdzeń bazowych uzależnione są od pytań formułowanych na gruncie teorii, którą akceptujemy. Ona to sugeruje nam klasy twierdzeń, które my wybieramy jako bazowe. Na decyzję wpływa również nasze odczucie przekonania, które co prawda nie jest uzasadnieniem, ale można powiedzieć, że jest jego warunkiem wstępnym. Widać tu pewnego rodzaju sprzężenie zwrotne pomiędzy teorią a twierdzeniami bazowymi. O przyjęciu bądź odrzuceniu danej teorii czy też pewnej części decydują twierdzenia bazowe, których wybór uzależniony jest od owej teorii. Sam akt wyboru twierdzeń bazowych jest już częścią zastosowania danego systemu teoretycznego. Reguły akceptacji twierdzeń bazowych formułuje Popper następująco. (1) Nie są one nieodwoływalne, jeśli zajdzie potrzeba, każde z nich poddać można dalszym testom, jako probierza używając innych twierdzeń bazowych. Regressus ad infinitum uniknąć w tym przypadku możemy wprowadzając postulat potencjalnej sprawdzalności każdego twierdzenia bazowego – każde z nich musi poddawać się sprawdzeniu a nie faktycznie zostać sprawdzone, sprawdzanie przerywane jest w momencie uzyskania zgody badaczy co do akceptacji danego twierdzenia. (2) Jeśli uchylamy się od sprawdzenia twierdzeń bazowych, stają się one dogmatami, wymykają się spod kontroli i przestają pełnić swą funkcję probierza rzetelności i adekwatności naszych teorii. (3) Nie należy przyjmować twierdzeń bazowych nie powiązanych logicznie z teorią, przyjmujemy je w toku sprawdzania teorii, traktując je jako odpowiedzi na pytania stawiane przez teorię. Nie powiązane z teorią, pojedyncze twierdzenia bazowe nie mogą stanowić przypadków falsyfikujących. Lecz każde z nich jest elementem nieskończonej klasy wszystkich wewnętrznie niesprzecznych zdań o określonej formie logicznej, w jej ramach znajduje się wiele wzajemnie ze sobą sprzecznych zdań. Ową nieskończoną klasę nazywa Popper systemem twierdzeń bazowych. (4) Aby zdanie o faktach uznać za twierdzenie bazowe, najpierw musimy mieć odpowiednią teorię, do której dane twierdzenie bazowe możemy odnieść. (5) Twierdzenia bazowe podobnie jak nasze obserwacje są interpretacjami w świetle teorii i dlatego należy szukać dla nich kontrprzypadków, a nie weryfikacji. Twierdzenia bazowe pełnią dwie zasadnicze funkcje: są one warunkami początkowymi oraz twierdzeniami testowymi, stwierdzającymi obiektywny stan rzeczy (zajście zdarzenia). Nie opierają się one na sądach o doznaniach, są intersubiektywnie sprawdzalne. Są uzasadniane jedynie w ramach teorii, w której funkcjonują, uzasadniane są więc przy pomocy zdań a nie przy pomocy doznań. W wyborze twierdzeń bazowych nie istnieje całkowita arbitralność, wprawdzie to my decydujemy które zdania uznamy za twierdzenia bazowe, ale to teoria sugeruje nam klasy zdań, które mogą być uznane jako twierdzenia bazowe. Dzięki nadaniu twierdzeniom bazowym konkretnej formy i przyjęciu warunku, że falsyfikujące twierdzenie bazowe musi mieć taką postać, by było sprzeczne ze zdaniem o poszczególnych przypadkach danego prawa czy hipotezy, dokładnie wiemy, które twierdzenia włączyć możemy do "bazy". Przyjmując konkretną formę dla twierdzeń bazowych przyjmujemy również konkretne kryterium demarkacji: jeśli dla danej teorii nie istnieje możliwość podania sprzecznego z nią twierdzenia bazowego, wtedy teoria ma nienaukowy charakter. Pojęcie stopni sprawdzalności teorii naukowej jest ważnym pojęciem metodologii popperowskiej, bowiem zastosować go można do: problemu prostoty teorii naukowej. Teoria tym będzie prostsza w im wyższym stopniu będzie sprawdzalna; problemu bliskości do prawdy (verisimiltude). Teoria tym bliższa będzie prawdzie w im wyższym stopniu będzie sprawdzalna. Twierdzenia bazowe pełnią istotną rolę w analizach stopni sprawdzalności (falsyfikowalności) teorii naukowych. System twierdzeń bazowych zobrazować można za pomocą koła, gdzie możliwe zdarzenia reprezentowane są przez jego wycinki. Im dana teoria wyklucza większy wycinek, tym więcej potencjalnych falsyfikatorów może pozostawać z nią w sprzeczności. Gdy teoria jest niesprzeczna w kole musi pozostać pewien wycinek, który nie jest przez nią wykluczany. Mając dwie konkurujące ze sobą teorie, ta z nich jest w wyższym stopniu falsyfikowalna, która wyklucza więcej zdarzeń. Klasa dozwolonych twierdzeń bazowych lepiej falsyfikowalnej teorii jest mniejsza, niż klasa twierdzeń teorii słabiej falsyfikowalnej. Treść empiryczna, czyli suma doświadczalnych informacji niesionych przez teorię wzrasta wraz z jej stopniem falsyfikowalności, stanowi ją klasa potencjalnych falsyfikatorów. Lepiej falsyfikowalna teoria pozostawia mniejszy wycinek twierdzeń dopuszczalnych, tym samym wyklucza więcej możliwych zdarzeń. Zawartość empiryczna teorii równa jest klasie tych twierdzeń bazowych, które zaprzeczają teorii. Zdaniem Poppera nauki empiryczne w swym rozwoju dążą do takiego momentu, gdy sformułowane zostaną teorie dopuszczające tak mało zdarzeń, że każde wykluczenie następnego powodowało będzie falsyfikację teorii. Potwierdzenie (koroboracja) to w ramach metodologii Poppera, zgodność teorii z przyjętymi w jej ramach twierdzeniami bazowymi. Nieweryfikowalność teorii naukowych polega na niemożliwości ich całkowitego potwierdzenia, lecz część przewidywań powstałych na gruncie teorii może zostać potwierdzona, czyli jak mówi Popper, okazać hart ze względu na dotychczasowy negatywny wynik eksperymentu falsyfikującego. Potwierdzalność (corroborability) utożsamia Popper ze stopniem ze stopniem sprawdzalności i epistemologicznym problemem prostoty. Hipoteza lepiej falsyfikowalna (prostsza) jest jednocześnie w wyższym stopniu potwierdzalną. Stopień potwierdzenia jest dla niego miarą surowości testów, którym poddana została teoria. Stopień ten nie może być utożsamiony z prawdopodobieństwem, należy go określać za pomocą surowych testów, którym dana hipoteza została poddana. Nie wolno go określać liczbą potwierdzających przypadków. Prawda odgrywa dla Poppera rolę idei regulatywnej. Wszelkie próby sprawdzenia dowolnej teorii (naukowej i metafizycznej) służą, poprzez eliminację fałszu, odnalezieniu prawdy. Jednakże jeśli nawet natrafimy na prawdziwą teorię, będziemy z reguły zgadywali i możemy się nigdy nie dowiedzieć, że jest ona prawdziwa. Poszukujący prawdy badacz powinien również szukać fałszu, z tej przyczyny, że stwierdzając fałszywość jakiegoś zdania, automatycznie stwierdza prawdziwość jego negacji, co pozwala mu na sformułowanie nowej hipotezy. Prawda to dla Poppera zgodność z faktami, tylko takie jej pojmowanie umożliwia racjonalną krytykę. Pojęcie "prawda" proponuje on, idąc śladami Tarskiego, traktować jako synonim pojęcia "korespondencja z faktami", proponuje również określić, co kryje się pod znaczeniem tego drugiego terminu. Status prawdy w obiektywnym sensie (jako korespondencji z faktami) oraz jej rolę jako idei regulatywnej ukazuje Popper za pomocą następującej metafory. Prawda jest szczytem górskim, zanurzonym w chmurach. Alpinista może nie mieć problemów w dostaniu się nań, lecz może nie wiedzieć kiedy się tam dostał, ponieważ może nie rozróżnić, znajdując się w chmurach, pomiędzy wierzchołkiem a jakimś pobocznym szczytem. Fakt ten jednakże nie wpływa na obiektywne istnienie wierzchołka, autentyczna idea błędu, lub wątpienia pociąga za sobą ideę prawdy obiektywnej, której nigdy możemy nie osiągnąć. Tylko klasyczna teoria prawdy na stwierdzenie, że teoria a może być prawdziwa nawet wtedy, jeśli nikt w nią nie wierzy, czy nie jest przekonany o jej prawdziwości, lub wtedy, gdy nie mamy żadnych powodów aby ją zaakceptować. I odwrotnie, tylko na jej gruncie przypuszczać można, że teoria a może być fałszywa, choć mamy dobre powody aby ją akceptować, wierzyć w nią, czy korzystać z niej jako z wielce użytecznego narzędzia. Subiektywistyczne podejście do prawdy łączy Popper z justyfikacjonizmem, używając względem niego zamiennych nazw "pozytywizm" lub "weryfikacjonizm", przeciwstawiając mu swoje własne stanowisko, które nazywa "negatywizmem". Tylko w ramach stanowiska negatywistycznego, idea prawdy pozwala sensownie mówić błędach i krytycyzmie, przez co umożliwia racjonalną dyskusję – dyskusję krytyczną mającą na celu poszukiwanie błędów, celem ich eliminacji. Celem eliminacji błędów jest przybliżenie się do prawdy, takie formułowanie teorii naukowych, że teoria nowa będzie musiała odnieść nie tylko tam sukces, gdzie powiodło się jej poprzedniczce, ale również tam, gdzie poprzedniczka zawiodła, będzie ona wtedy w każdym przypadku bardziej udana i dlatego lepsza od starej teorii. Tym sposobem, konkluduje w innym miejscu Popper, idea błędu oraz omylności, zawiera w sobie ideę prawdy obiektywnej jako standardu, do którego możemy nie dotrzeć. Jednakże prawda nie jest jedynym celem nauki, tym czego poszukuje negatywista jest prawda interesująca – prawda do której ciężko dotrzeć, ponieważ stanowią ją odpowiedzi na nasze problemy. Jest ona relatywna względem nich, zależy od siły wyjaśniającej naszych teorii, a tym samym od ich zawartości i logicznego nieprawdopodobieństwa. Prawda i przybliżanie się do prawdy nie stanowią absolutnych standardów dla oceny teorii. Możemy się nimi posługiwać jedynie w ramach krytycznej dyskusji, odrzucając teorie jako nieprawdziwe lub dalsze od prawdy. Jednakże, przestrzega Popper, nie ma żadnej gwarancji, że uda nam się posunąć w kierunku lepszych teorii. Metoda krytyczna, podobnie jak każda inna metoda, nie pozwala stwierdzić, eliminując słabsze teorie (choć badane teorie poddane zostały najsurowszym, na jakie było nas stać, testom), która z nich jest prawdziwa. Ale, w przeciwieństwie do innych metod, choć niekonkluzywna, jest stosowalna. Przypisanie danemu twierdzeniu jakiegoś stopnia podobieństwa do prawdy nie oznacza, zdaniem Poppera, posługiwania się żadną logiką wielowartościową, wszystko to odbywa się na gruncie logiki dwuwartościowej i stanowi kontynuację jego koncepcji metody naukowej. Idea potwierdzalności (koroboracji) jest metodologicznym odpowiednikiem metalogicznej idei zbliżania się do prawdy. Nie istnieją żadne powody, stwierdza Popper, dla których mielibyśmy nie mówić, że jedna teoria lepiej koresponduje z faktami od drugiej. Pociąga to za sobą pytanie o istnienie stopni prawdy, tj. pytanie o to, czy możemy sensownie mówić o dwóch teoriach, wcześniejszej t1 i późniejszej t2, tak, że ta druga ściślej zbliżyła się do prawdy od pierwszej. Na rzecz pozytywnej odpowiedzi na to pytanie formułuje on listę sześciu warunków, z których spełnienie choć jednego, świadczyć ma o zbliżeniu się do prawdy: (1) t2 formułuje bardziej precyzyjne twierdzenia od t1, a te bardziej precyzyjne twierdzenia stawiają czoła bardziej precyzyjnym testom. (2) t2 uwzględnia i wyjaśnia więcej faktów niż t1. (3) t2 opisuje lub wyjaśnia fakty bardziej szczegółowo niż t1. (4) t2 przeszła testy, których t1 przejść nie zdołała. (5) t2 zasugerowała nowe testy eksperymentalne – nie brane pod uwagę zanim została sformułowana, testy nie sugerowane przez t1 i być może nie dające się w jej ramach przeprowadzić – i przeszła przez nie. (6) t2 zunifikowała lub połączyła różne dotychczas nie powiązane problemy. Pod pojęciem wzrostu wiedzy (growth of knowledge) rozumie Popper możliwość dokonywania odrzuceń teorii naukowych celem zastępowania ich teoriami lepszymi. Określa go następująco. Wszelki wzrost wiedzy polega na doskonaleniu istniejącej wiedzy, którą zamieniamy w nadziei zbliżenia się ku prawdzie. Jest on esencjalnym elementem racjonalnego i empirycznego charakteru wiedzy naukowej, przebiega drogą prób i błędów. Metoda prób i błędów jest metodą eliminacji fałszywych teorii twierdzeniami obserwacyjnymi, a uzasadnieniem tego jest czysto logiczna relacja dedukowalności, pozwalająca na stwierdzenie fałszywości twierdzeń uniwersalnych, o ile zaakceptujemy określone twierdzenia szczegółowe. Trzy są podstawowe zagrożenia dla wzrostu wiedzy: utrata wyobraźni, stanowiąca niekiedy konsekwencję utraty autentycznego zainteresowania danym problemem, błędna wiara w formalizację i precyzję, oraz autorytarianizm. Podstawowym kryterium postępu we wzroście wiedzy jest kryterium relatywnej potencjalnej satysfakcjonalności (potencjalnej postępowości). Jego potencjalność polega na tym, że nawet zanim teoria przeszła test empiryczny jesteśmy w stanie powiedzieć czy będzie ona ulepszeniem swojej poprzedniczki, o ile przejdzie określone testy. Wiemy zatem jak powinna wyglądać lepsza teoria naukowa. Kryterium to dokonuje preferencji takiej teorii, która mówi więcej – zawiera większą ilość empirycznej informacji (ma większą zawartość prawdziwościową), jest logicznie silniejsza, ma większą siłę eksplanacyjną i przewidującą, oraz może być surowiej przetestowana. Obraz nauki jako przechodzenia od teorii do teorii nie jest do końca adekwatny. Nauka jest raczej przechodzeniem od problemu do problemu, niż przechodzeniem od teorii do teorii. Przedstawia to schemat rozwoju wiedzy również jego autorstwa: P1→TP→EB→P2 (Symbole czytamy następująco: P1 –początkowy problem, TP – teoria próbna, EB – eliminacja błędu (próba falsyfikacji, P2 kolejny problem). Metodologia Poppera opierająca się na fundamentalnej dla niej idei falsyfikacjonizmu jest metodologią normatywną. Jego spojrzenie na naukę ma dialektyczny charakter. Jest ona permanentnym obalaniem coraz to nowych hipotez. Rozpoczynając od interesującego nas problemu P1, formułujemy hipotezę (conjecture – TP, w schemacie Poppera), która jest tezą, następuje jej odrzucenie (refutation – EB, w schemacie Poppera), czyli antyteza, następnie przychodzi nowa hipoteza (P2) jako synteza. Odrzucenie hipotezy to nic innego jak jej falsyfikacja. Jej możliwość miała być gwarantem racjonalności postępowania badawczego: mamy pewną metodę, dzięki której wnioskować możemy, że postępowanie nasze jest racjonalne. Nauka rozpoczyna się od jakiegoś problemu nie zaś od obserwacji. Właściwie sformułowanym pytaniem nie jest pytanie o przejście od obserwacji do teorii, lecz pytanie o przejście od sytuacji problemowej do teorii, pozwalającej na wyjaśnienie tworzących problem obserwacji. Podstawowym zadaniem naukowca jest więc rozwiązanie problemu drogą skonstruowania teorii ten problem rozwiązującej. To nie od obserwacji wychodzimy lecz od teorii, które popadły w tarapaty. Wzrost wiedzy jest przechodzeniem od starych do nowych problemów drogą hipotez i obaleń. Podczas dyskusji nad jakimś problemem stykamy się z tzw. wiedzą tła (background knowledge), którą stanowią tymczasowo niekwestionowalne (unproblematic), przyjęte twierdzenia. Każda poszczególna część owej niekwestionowalnej wiedzy może zostać później zakwestionowana, zwłaszcza wtedy, gdy przewidujemy, że jej bezkrytyczna akceptacja może być odpowiedzialna za niektóre nasze trudności. Nie istnieje jednak możliwość, w trakcie krytycznej debaty, zakwestionowania jej w całości, czyli rozpoczęcie od początku, które przyczynić się jedynie może do uniemożliwienia jakiejkolwiek debaty. Falsyfikacjonista zdaje sobie sprawę, że nawet tymczasowa akceptacja wiedzy tła jest ryzykowna, wie również, iż nigdy nie będziemy mięli pewności czy zakwestionowaliśmy właściwą cząstkę. Nie stanowi to jednak dla niego jakiegoś fundamentalnego problemu, wszystko bowiem jest otwarte na krytykę. Pie

Kielska i NIEGOSPODARNOŚC 14-02-16 21:07

Dlaczego STARE ANTYKI woza nasze dzieci -to chodzi o AUTOKARY .W czasie kiedy inny przwoźnik woził NASZE DZIECI kiepska grzmiała i kipiała żeby OGRANICZYC WIEK AUTOKARÓW -dlaczego TERAZ ZŁOMSTWO wozi nasze DZIECI . Popatrzcie na INNE GMINY -tu dzieci wozi ARIVA czy VEOLIA a nawet PKS -NOWE ZADBANE autokary a nie podmalowane pędzlem ZŁOMSTWO -co trasa to REMONT .Popatrzcie na KIEROWCÓW co woza DZIECI w okolicznych GMINACH -KULTURALNI ludzie ,porządnie ubrani w BIAŁE KOSZULE a nie BABORÓW gdzie emeryt zawałowiec ,,dorabia" drzewiac na postoju ,gdzie człowiek który przed kilkoma tygodniami zrobił ,,PRAWKO" i strasznie nieudolnie jeździ ,czy człowiek adaptowany ze ŚMIECIARKI -wozi NASZE DZIECI ??? DZLACZEGI się na to ZGADZAMY ???? Czy skowyt Kiepskiej jest WYKŁADNIKIEM WOLI MIESZKAŃCÓW GMINY ?? a DODATKOWO ,,SZKOŁA" zawiera niejasne UMOWY z MPGK na REMONTY i niejasne KOSZTY związane z REMONTAMI I UTRZYMANIEM ZŁOMSTWA -.czy to nie jest OCZYWISTA NIEGOSPODARNOŚC ?? Czy to nie jest DZIAŁANIE NA SZKODE GMINY ??? Czas aby PROKURATOR siue ZAINTERESOWAŁ tematem !!! Czy RADA GMINY zainteresuje tym PROBLEMEM odpowiednie SŁÓZBY ??czy kolejny raz SKOWYT Kiepskiej i radni PRZYDUPASY zatuszują sprawę ??? Radny KOSTYK trafnie pyta o BOISKA które od czasów kiedy KIELSKA dopchała się do WŁADZY sa NIEUZYWANE i DEGENEROWANE przez brak ich konserwacji i dbania o ich stan . Prywatna wojna Kielskiej z Panem WAGA nie powinna narazać na KOSZTY GMINE i MIESZKAŃCÓW .Trafnie pyta P.Kostyk ILE TO KOSZTOWAŁO .Koszty PRYWATNEJ WOJNY Kielskiej są ponoszone przez GMINE a DZIECI dzięki jej PRYWACIE i FOBIOM nie mają dostępu do boisk . Dlaczego RADNI nie wystąpią do PROKURATORA o sprawdzenie OCZYWISTEJ NIEGOSPODARNOSCI Kielskiej która szasta PIENIĘDZMI GMINY walcząc z Panem WAGA . Jest OCZYWISTYM ze wszelkie EKSPERTYZY były NIEPOTRZEBNE i BEZZASADNE skoro PROKURATURA umarzała HUNCPE I SOKOWYT jaki KIELSKA podnosiła . Niestety Kielska uważa się za PĘPEK SWIATA i WSZECHWIEDZACA a jej MSCIWOŚC jest WSZEM I WOBEC DOSKONALE ZNANA - Jednak jeśli ORGAN PAŃSTWOWY taki jak PROKURATURA wielokrotnie UMARZA sprawę a nie takich jak Jankowski czy Bunczek którzy więcej GMINIE szkodzą jak pomagają i PRACUJA na potrzeby GMINY i MIESZKAŃCÓW a nie knowania KIELSKIEJ i jej chorych wizji i fobii . RADNI do ROBOTY !!! Czas pokazac KIELSKIEJ jej MIEJSCE !!!tak jak w SZKOLE jej POKAZALI !!!




Wróć do tematów

Adres tej witryny: https://baborow.istrefa.com

istrefa gmina Baborów | istrefa powiat Głubczyce | istrefa opolskie | istrefa Polska

Baborów - miasto, gmina miejsko-wiejska, powiat Głubczyce, województwo opolskie - portal lokalny
Kod pocztowy: 48-120


Info

  • Strona nie wymaga rejestracji ani logowania.
  • Każda nowa wypowiedź jest anonsowana na stronie głównej.

Szukaj...


Zgłoś problem...

Zgłoś problem techniczny związany z działaniem portalu.

Zgłoś problem